|  ورود به سايت  |  1397/08/29
                 
آرشیو شماره‌های گذشته
 چاپ   

آخرین اخبار
تاریخ: 1391/03/21 نظرات: 0 نظر نمایش: 2238 مرتبه تعداد امتیاز: 3   (Article Rating)
خبرنگار کیست؟ مصوبه دولت چه می‌گوید؟

خبرنگار کیست؟  مصوبه دولت چه می‌گوید؟

چرا خبرگزاری فارس از یک سو خواهان حفظ حرمت خبرنگاران است ولی از دیگر سو مصوبه قانونی دولت را که به خبرنگاران هویت می‌بخشد، اجرا نمی‌کند و حتی خبرنگاران را به نقض قانون فرا می‌خواند؟

دکتر امیدعلی مسعودی
عضو هیأت علمی دانشگاه سوره

بیست و پنجمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات- چندی پیش بر سر تعریف خبرنگار و اجرای آئین‌نامه مصوب دولت در شمول قانون مطبوعات بر خبرگزاری‌های مجازی بحثی میان معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرعامل خبرگزای فارس درگرفت که من هم به دلیل دوستی وارادتی که به هردو این عزیزان یعنی دکتر محمدجعفر محمدزاده و جناب آقای سیدنظام الدین موسوی دارم، فارغ از هرگونه موضع‌گیری سیاسی و صرفاً از منظر حقوق حرفه‌ای خبرنگاران که در سراسر دنیا به رسمیت شناخته شده است، تعریف دکتر محمدزاده و اجرای آئین‌نامه مصوب را تأیید کردم و در مجادله اول گفتم:

«خبرنگار كسي است كه كار مستمر و دائمي‌ و اصلي‌اش فعاليت خبري در تحريريه باشد و توانايي انجام كار خبرنگاري را دارا باشد و درنتيجه صنف مطبوعات يا سنديكاي مطبوعات موجود هم تأييد كند كه وي توانايي فعاليت در حرفه‌ خبرنگاري را دارد».
بنده در دومين سمينار مسائل مطبوعات ايران مطرح كردم كه حرفه‌ خبرنگاري در تمام دنيا تعريف شده است، بنابراین اگر هر فردي بيايد و يك مقاله بنويسد يا در ماه دو خبر بدهد، خبرنگار محسوب نمي‌شود. اين موضوع مانند اين است كه مثلاً اگر كسي تنها يك ساختمان بسازد، مهندس نخواهد شد يا يك پزشك بايد جايگاه حرفه‌اي خود را در نظام پزشكي داشته باشد. خبرنگار هم باید در نظام صنفی خودش به رسمیت شناخته شود.
در كشوري مانند فرانسه، خبرنگار كسي است كه كار مستمر و دائمي‌اش فعاليت خبري در تحريريه باشد و توانايي انجام كار خبرنگاري را دارا بوده و در نتيجه صنف مطبوعات يا سنديكاي مطبوعات موجود هم تأييد كند كه وي توانايي فعاليت در حرفه‌ خبرنگاري را دارد.
من با اشاره به صحبت‌هاي اخير معاون امور مطبوعاتي ارشاد درباره‌ آمار خبرنگاران در كشور، گفتم: ما مي‌دانيم كه در صنف روزنامه‌نگاري يا خبرنگاري چند نفر حرفه‌اي وجود دارد كه شرايط اصلي اين حرفه را دارا هستند، صحبت آقاي محمدزاده هم اين نيست كه خداي نكرده بخواهند كسي را منكوب يا با كسي برخورد كنند. حرف معاون مطبوعاتی درست است. بگذارید خاطره‌ای تعریف کنم: بعداز عید امسال یکی از مسؤولان طرح ترافیک تهران را دیدم. ایشان از مطبوعاتی‌های قدیمی و فعلی و البته از دوستان قدیمی من به شمار می‌آید. او درد دل می‌کرد که چرا هر کسی که مثلاً در توزیع یا چاپ روزنامه دستی دارد و زحمت می‌کشد، خودش را جزو خبرنگاران تحریریه می‌داند و تقاضای دریافت طرح ترافیک دارد. روزی مطلب را به دکتر محمدزاده گفتم و ایشان هم تعریف خبرنگار را در نزد خیلی‌ها مشکل می‌دانست و می‌گفت دنبال چاره کار است.
نیک می‌دانیم مشکل اصلی ما خبرنگاران نداشتن تشکیلات صنفی است. نگویید تشکیلات صنفی داریم. داریم ولی متأسفانه در مسیر سیاست‌های حزبی گام بر می‌دارند؛ اگرنه الان می‌بایست از ترکیب این چند تشکل به شورایعالی مطبوعات می‌رسیدیم تا مطبوعات هم مثل مهندسان و پزشکان هویت صنفی و حرفه‌ای‌شان در جامعه تثبیت شود و هر فرد غیرخبرنگاری به هردلیلی نتواند خودش را خبرنگار بداند. هر صنفي براي خود تشكيلاتي دارد و از مدت‌ها قبل شورا يا انجمني در اين حوزه تعريف شده است. بنابراين در حوزه‌ خبرنگاري و روزنامه‌نگاري هم بايد يك صنف تعريف و در آن تأييد شود كه آيا فرد به عنوان خبرنگار مي‌تواند نسبت به انجام كار خبري اقدام كند يا خير.
اهمیت موضوع آنجاست که بیشتر صنوف در جامعه، تشکلشان بر فعالیت‌های اعضای صنف نظارت دارد تا خطایی صورت نگیرد. اگر در صنف مواد خوراکی غذای مسمومی به مردم داده شود، مدیریت صنف با او برخورد می‌کند و حتی کار به دادگاه و شکایت نمی‌رسد اما در مطبوعات اگر کلمه‌ای نابجا منتشر شود، فقط به تعداد کمی لطمه نمی‌زند بلکه کل جامعه را دچار ضرر و زیان می‌کند. پس اهمیت این صنف حتی از پزشکان و مهندسان هم در جامعه بیشتر است ولی این صنف فاقد تشکل قانونی و تعیین‌کننده است. مسأله دیگر، ظرافت‌ها و دقایقی است که کار نوشتن و تولید اطلاعات و دانایی نسبت به دیگر مشاغل در جامعه دارد. گاهی در دادگاه بدون حضور کارشناس خبره نمی‌توان به ظرایف موضوع دست یافت و در اینجا باز هم مسؤولیت با تشکلی از خود خبرنگاران است تا موضوع را بررسی و نتیجه را به قاضی گزارش دهند. از همه مهم‌تر آنکه اصولاً وقتی کار نظارت به تشکل و صنف واگذار شود، به دلیل نظارت حرفه‌ای، تخلفات هم کاهش می‌یابد.
بنابراین بايد در حوزه‌ خبرنگاري، صنفي را مشخص كنيم و در نتيجه روزنامه‌نگاران و نويسندگان مطبوعات بايد صنفي داشته باشند و پس از آن شوراي صنفي مطبوعات از اجتماع اين شوراهاي صنفي تشكيل شود. همچنين بايد با حضور نماينده‌ دولت و قوه‌ قضائيه شورايعالي مطبوعات كشور تشكيل شود تا اگر كسي در اين حرفه تخلفي بكند، بتوان با مراجعه به نظام مطبوعاتي كشور، اين تخلف را پيگيري يا از حقوق قانوني خبرنگاران به نحو احسن دفاع کرد. این تشکل تشخیص خواهد داد که باتوجه به نحوه اشتغال و فعالیت افراد چه کسی سردبیر یا خبرنگار و تبلیغاتچی یا توزیع‌کننده مطبوعات است. صنف چاپخانه‌داران هم که خوشبختانه دارای تشکل قانونی خودشان هستند. می‌ماند صنف صاحبان و مالکان مطبوعات که معمولاً همه کاسه‌‌کوزه‌ها سر آنها شکسته می‌شود و فعلاً هم تشکلی ندارند!
پس مشکل در تعریف نیست، مشکل در اجرای تعریف است: تا وقتي كه در حوزه خبرنگاري، صنف، قواعد و قوانين حاكم نباشد، اوضاع درست نخواهد شد. ما مي‌خواهيم روزنامه‌نگار شأن و شوكت و مقامش حفظ شود و آقاي محمدزاده هم شخصي هستند كه كارشان را از خبرنگاري آغاز كرده و اين حوزه را درك مي‌كنند، زيرا از خارج حوزه وارد اين بخش نشده و جزو خانواده‌ مطبوعات هستند و بيشتر صحبت‌هاي ايشان جنبه‌ علمي و دفاع از صنف خبرنگاران را دارد. البته خبرگزاری فارس در مورد نحوه توزیع هدایای رئیس‌جمهور به خبرنگاران ایرادات درستی هم داشت که باید در جای دیگری بدان پرداخت.
در بحث دوم کار تا بدانجا بالا گرفت که یکی از دوست نازنینم که خبرنگار روزنامه کیهان است، در گفت‌وگو با فارس گفت نباید مصوبه دولت اجرا شود و باید جلویش ایستاد! در حالی که همان روز خبرگزاری فارس از دست روزنامه ایران و سایت خبری دولت عارض شده بود و شکایت داشت (شکایت بجا و درستی هم بود) که چرا روزنامه ایران متن مصاحبه خبرگزاری فارس با وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را بدون ذکر منبع منتشر کرده است؟
اعتراض فارس به دلیل آن بود که از مصوبه دولت اینگونه برداشت می‌کرد که خبرنگاران موظفند منبع خبر مانند مصاحبه‌شونده و... را در متن خبر معرفی کنند، در حالی که مصوبه دولت فقط به ذکر نام خبرنگار در ابتدای خبر اشاره دارد؛ اصلی که در همه مطبوعات عالم مقبول افتاده است ولی در ایران به صورت عرف جاری رعایت نمی‌شود و خبرنگار از حق تألیفش بی‌بهره است. من سال‌ها در مطبوعات خبر و مقاله نوشته‌ام، مصاحبه کرده‌ام و گزارش داده‌ام. فقط در طول 10 سالی که در روزنامه کیهان کار کرده‌ام، نامم پای یادداشت‌ها آمده است. یادم نمی‌رود یک بار هم در اجلاس اکو که در عشق آباد ترکمنستان برگزار شد، با چهار رییس‌جمهور در یک روز مصاحبه کردم که تیتر یک شد و اسمم در اول خبر زده شد. چرا خبرگزاری فارس از یک سو خواهان حفظ حرمت خبرنگاران است ولی از دیگر سو مصوبه قانونی دولت را که به خبرنگاران هویت می‌بخشد، اجرا نمی‌کند و حتی خبرنگاران را به نقض قانون فرا می‌خواند؟ من در سلامت نفس برادرم سید نظام‌الدین موسوی که ارادت خاصی هم به او دارم، ذره‌ای تردید نمی‌کنم. او مدیری شایسته است و این نکات را هم که من به عنوان یک معلم و از سر دلسوزی نوشته‌ام، ان‌شاءالله با دیده اصلاح امور بنگرند ولاغیر....
کد: 319
نویسنده خبر: ماهنامه مدیریت ارتباطات
 
تصاویر مرتبط
  • خبرنگار کیست؟  مصوبه دولت چه می‌گوید؟
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Enter the code shown above:


چاپ  

گفتگو های ویژه


  Copyright 2009-2012 by cmmagazine Design & Support: 7TABLIGH