|  ورود به سايت  |  1397/08/29

                 
آرشیو شماره‌های گذشته

 شماره102 آبان 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره101 مهر 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره100  شهريور 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره99 مرداد 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره98 تير 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره97 خرداد 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره96  ارديبهشت 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره95 فروردين 1397 همراه با متن کامل مطالب

 شماره94  اسفند 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره93  بهمن 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره92  دی 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره91  آذر 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره90  آبان 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره89 مهر 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره88 شهريور 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره87 مرداد 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره86 تير 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره85 خرداد 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره84 ارديبهشت 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره83 فروردين 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره82 اسفند 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره81 بهمن 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره80 دي 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره79 آذر 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره78 آبان 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره77 مهر 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره76 شهريور 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره75 مرداد 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره74 تير 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره73 خرداد 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره72 اردیبهشت 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره71 فروردین 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره70 اسفند 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره69 بهمن 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره68 دی 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره67 آذر 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره66 آبان 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره65 مهر 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره64 شهريور 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره63 مرداد 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره62 تير 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره61 خرداد 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره60 ارديبهشت 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره59 فروردین 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره58 اسفند 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره57 بهمن 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره56 دي 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره55 آذر 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره54 آبان 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره53 مهر 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره52 شهریور1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره51 مرداد  1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره50 تیر 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره49 خرداد 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره48 ارديبهشت 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره47 فروردين 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره46 اسفند 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره45 بهمن 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره44 دي 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره43 آذر 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره42 آبان 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره41 مهر 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره40 شهريور 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره39 مرداد 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره38 تير 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره37 خرداد 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره36 ارديبهشت 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره35 فروردي 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره34  اسفند 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره33  بهمن 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره32  آبان 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره31  آذر 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره30 آبان 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره29  مهر 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره28  شهريور 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره27  مرداد 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره26 تير 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره25  خرداد 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره24  ارديبهشت 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره23 فروردين 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره22 اسفند 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره21  بهمن 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره20  دي 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره19  آذر 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره18  آبان 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره17 مهر 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره16 شهريور 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره15 مرداد 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره14 تير 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره13 خرداد 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره12  ارديبهشت 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره11  فروردين 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره10  اسفند 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره9  بهمن 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره8  دي 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره7  آذر 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره6  آبان 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره5  مهر 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره4 شهريور 1389  همراه با متن کامل مطالب
 شماره3  مرداد 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره2  تير 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره1  خرداد 1389 همراه با متن کامل مطالب

 چاپ   

آخرین اخبار
تاریخ: 1391/11/15 نظرات: 0 نظر نمایش: 1314 مرتبه تعداد امتیاز: 0   (Article Rating)
همه آنچه از تهرانیان به میراث مانده

همه آنچه از تهرانیان به میراث مانده

اشاره: پس از اعلام خبر فوت مجید تهرانیان، مهدی محسنیان‌راد، حسام‌الدین آشنا، هادی خانیکی، حسینعلی افخمی، احمد میرعابدینی و غلامرضا آذری دور میزی در دفتر ماهنامه مدیریت ارتباطات گردهم آمدند تا در مورد دانشمندی که برخلاف شهرت بین‌المللی‌اش، در کشورش کمتر شناخته شده، سخن بگویند. ماحصل این میزگرد که بیش از 3 ساعت بطول انجامید در سی‌وسومین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است.

در ذیل بخش‌هایی از مطالب مطروحه در این میزگرد را می‌خوانید:

  خانیکی: ...طبیعتاً در اینجا ما با دکتر تهرانیان به عنوان یک نظریه‌پرداز ارتباطات سروکار داریم؛ هم در وجه ملی و هم وجه ارتباطات بین‌المللی‌ و جهانی. ما به اندیشه هر متفکر قدیم و جدیدی بخواهیم بپردازیم، طبیعتاً نوع زیست سیاسی او و نوع زیست اجتماعی‌اش یک‌سری حواشی دارد. ...

 افخمی: ... تهرانیان تا جاییکه من می‌شناسم، در حوزه ارتباطات بین‌الملل، ارتباطات توسعه و نظریه‌های ارتباطات به‌ویژه در بحث جهانی شدن می‌توان تقریباً گفت جزو پنج نفراول دنیاست. به بیانی دیگر کمتر کتابی در این حوزه‌ها می‌توان پیدا کرد که ارجاعی به آثار ایشان نداشته باشد. ما دیدگاه‌های سیاسی را در این زمینه نمی‌خواهیم دخیل کنیم بلکه شخصیت علمی است که حائز اهمیت است. ما باید آثارش را به جامعه دانشجویی معرفی کنیم و اینطور نباشد که وقتی به دانشجوی فوق لیسانس می‌گوییم پنج نفر ایرانی را در حوزه ارتباطات نام ببر که صاحب نظریه باشند، اسم ایشان را نداند یا اشتباه بنویسد.

آذری: ... فکر می‌کنم می‌شود آقای دکتر تهرانیان را در پنج مقوله معنی کرد: مقوله اول زندگی و زمانه ایشان که به سن من قد نمی‌دهد و فقط می‌توانم شرح سندی ارائه کنم. موضوع بعد زمینه‌ها و رویکردهای ایشان است، اینکه ایشان در چه زمینه‌ای رشد کردند. مقوله سوم اصول و آموزش، موضوع بعدی تدوام و فعالیت‌های ایشان و قسمت پنجم روش‌شناسی است.

 محسنیان‌راد: حقیقتش این است که حال خوشی نسبت به آنچه اتفاق افتاده ندارم. مقصودم از اتفاقی که من را اذیت می‌کند این است که وقتی می‌خواهم مثلاً در باره استاد دکتر معتمدنژاد فکر‌کنم، تجسمم مثل یک فیلم است. می‌توانم از سال 1346 حضور ایشان را سکانس به سکانس و پشت سر هم به‌گونه‌ای متصل ببینم. به همین ترتیب وقتی می‌خواهم به مرحوم دکتر اسدی- همکار قبل از انقلاب مرحوم دکتر تهرانیان- فکر ‌کنم، باز هم سکانس‌ها تاحدی طولانی است. اما وقتی می‌خواهم به دکتر تهرانیان فکر کنم، به جای سکانس‌های پیوسته، چند اسلاید منقطع دارم و این زیانی است که ما دیدیم، بدون آنکه در شکل‌گیری آن نقش داشته باشیم. وقتی خبر فوت ایشان را شنیدم، با خودم گفتم حیف که در این سه دهه‌ای که گذشت، اینجا و کنار ما نبود. ..

آشنا: ... دکتر تهرانیان کار خودشان یعنی کار آینده‌نگری و پژوهشکده را به جایی رساندند که پیشنهاد رده‌بندی برنامه‌های رادیووتلویزیونی را می‌دهند؛ یعنی از برنامه‌های بزرگ و نظریه‌پردازی رساندند به جدول پخش برنامه و برای هر برنامه فلسفه درست کردند، یعنی اینکه چرا ما احتیاج داریم یک برنامه با این تم داشته باشیم. همه این به اصطلاح کنداکتور بر مبنای مطالعات طرح آینده‌نگری درآمده. ...

 خانیکی: ... من بیشتر فکر می‌کنم دکتر تهرانیان به عنوان یکی از مؤسسان اندیشه‌های نوین یا نظریه‌پردازان نوین ایران در زمینه ارتباطات مطرح است. خود دکتر تهرانیان در طبقه‌بندی‌‌ای که از نظریه‌های ارتباطات و توسعه انجام می‌دهد، خودش را در نسل دوم نظریه‌پردازان ارتباطی کنار امثال بلتان قرار می‌دهد یعنی جزء کسانی که به نقش انتقادی رسانه‌ها هم توجه دارند. در واقع خودش را در گروه اول کنار لرنر قرار نمی‌دهد. نکته مهم این است که دغدغه‌های بومی و ملی دارد و به همین دلیل هم هست که وقتی نقطه ورودش به مسائل ارتباطی را توسعه می‌گذارد، بیشتر بر توسعه ملی تأکید دارد و آن را به عنوان زمینه‌ای که متفاوت با نظریه‌های توسعه کلان است در نظر می‌گیرد.

 میرعابدینی: ... ایشان با اشاره به عصرهای پایان و پایان‌های گوناگون، مانند پایان‌های هزاره، ایدئولوژی، تاریخ، جغرافیا، مدرنیته، روزنامه‌نگاری، نژادپرستی و کار، در در مقاله پایان دانشگاه، در مورد اینگونه پایان‌‌ها توضیح می‌دهد که این پایان‌ها پایان چیزی نیستند جز پایان یک دوره زمانی معین و نشانه‌هایی از تأکید بر اهمیت عصر ارتباطات و اطلاعات. حال باید ببینیم جایگاه تولید ارتباطات در ایران کجاست؟ ارتباطات امروز در ایران بیش از یک موضوعِ میان‌‌رشته‌ای است. مفهوم ارتباطات در نظر دکتر تهرانیان هم گسترده بود. وقتی او از جهانی‌سازی حرف می‌زند، از جهانی‌سازی‌ها و انواع جهان‌سازی بحث می‌کند و این نکته‌ای است که وسعت و عمق نگاه دکتر تهرانیان را به مباحث ارتباطات و توسعه نشان می‌دهد.

 افخمی: ... من می‌خواهم تهرانیان را در سه کلمه توضیح دهم: تهرانیان دهه 50، مشتاق و عاشق بوده و اشتیاق به خدمت دارد. تهرانیان 58 تا 62، از شرایط ایران شدیداً دل آزرده ‌است، منفی صحبت می‌کند و حتی مواردی را اسم می‌برد. تهرانیان بعد از آن دوره، تهرانیان دلبسته به ایران است و مجدداً به توسعه ایران بیشتر می‌اندیشد.

 محسنیان‌راد: ... یکی از مصیبت‌های جامعه علمی ایران در 100 سال گذار از سنت به مدرنیته، آن است که نتوانسته‌اند آزاد بال بزنند، آزاد اندیشه خود را بیان کنند، نقد کنند و به صراحت بگویند اینجای کار غلط و آنجا درست است و خواستار اصلاح مسیر شوند. تهرانیان یکی از قربانیان این شیوه رفتاری است. چرا یک دفعه وقتی از ایران بیرون می‌رود، می‌بینید در آثارش شروع می‌کند آن‌طور تند نقد کردن؟ چون در سال‌هایی که اینجا بوده، فضای بومی این فرصت را به او نداده است. آقای دکتر افخمی! حرف من این است که جبرهایی که بر ما حاکم است سبب می‌شود که جنابعالی مجبور شوید برای دوره‌ها به گونه‌ای زیبا اسم بگذارید. این دوره‌ها همه محصول جبرهایی است که بر افراد حاکم شده است. این دسته‌بندی بسیار زیبای شما در واقع یک دسته‌بندی احساسی است.

 میرعابدینی: به نظرم بیشترین چیزی که از اساتید در ذهن دانشجویان ماندگار می‌شود، جنبه‌های عاطفی و رفتاری است. پرسش اصلی من اینجاست که چرا حضور رفتار انسانی‌ در روابط دانشگاهی ضعیف وکم‌رنگ است؟ فکر می‌کنم بخش عمده‌ای از مشکلات ما به جنبه ارتباط عملی مربوط است. شاید در واقع ما نتوانسته‌ایم به درستی از دانشجویان یا همکاران خود سؤال کنیم می‌خواهند چه بگویند و حرفشان چیست و باگشاده‌رویی و صبورانه هم به آنها گوش نداده‌ایم. گشاده‌رویی دکتر اسدی، دکتر تهرانیان، دکتر معتمدنژاد و سایر مربیان و آموزگاران مشابه آنان نقش و اهمیت بسیار داشته است. در حوزه علمی، دکتر آشنا به این موضوع اشاره کردند که ممکن است برخی تصور ‌کنند دنیا از زمانی شروع شده است که آنها فهمیده‌اند دنیایی هست. ...

 آذری: ...  می‌گویم باید تحلیل کنیم تهرانیانِ شرایط، تهرانیانِ موقعیت‌ها و تهرانیانِ مواضع. من می‌خواهم بگویم دکتر تهرانیان درست در جای خودش قرار گرفته و IQ مناسبی برای کار در رسانه و مطالعات ارتباطی دارد. منظورم از این موضوع، داشتن بهره هوشی لازم در مفهومی به نام ارتباطات و رسانه است تا ببینیم از کجا باید شروع کنیم. من می‌خواهم این نکته را هم بگویم که دکتر تهرانیان نگاهی فلسفی- تاریخی به ارتباطات هم داشته‌اند و این تقدم را در اصل کاری ایشان می‌بینیم.

 آشنا: من می‌خواهم اینجا دو سه نکته را عرض ‌کنم. اینکه آقای دکتر تهرانیان سابقه تدریس چندانی ندارند و به تعبیری آقای دکتر خانیکی مایلند بگویند ایشان پیشینه پژوهشی در ایران دارند، دلیلش این است که ایشان وقتی وارد ایران می‌شوند اتفاق بامزه‌ای برای ایشان می‌افتد و بعد از اینکه ایشان را دلالت می‌کنند به قسمت پاسپورت فرودگاه مهرآباد، پس از چند روز ایشان ملاقات می‌کند با آقای پرویز ثابتی. نقل از خود آقای تهرانیان است که آقای ثابتی که من نمی‌شناختمش به محض اینکه من رسیدم آنجا، از جایش بلند شد تا من را بغل کند و پرسید «چطوری مجید؟». گفت من هر چه فکر کردم یادم نمی‌آمد ما اینقدر با هم رفیق بوده باشیم و ایشان را دیده باشم. ثابتی گفت ما در دانشکده حقوق با هم همدوره بودیم. من را یادت نمی‌آید؟ چون ایشان تحصیل خودش را در حقوق و علوم سیاسی اینجا شروع کردند. خب، ایشان می‌گوید که من که یادم نیامد ولی گویا ثابتی یادش بود یا اینجوری می‌گفت. آقای تهرانیان اگر همه ما یادمان باشد و بر اساس اسنادی که وجود دارد، وقتی از ایران خارج می‌شوند - قبل از انقلاب را عرض می‌کنم- تعلق خاطر شدیدی به دو بخش پیدا می‌کنند: یکی جنبه ناسیونالیسم است که جبهه ملی است و یکی هم عملاً اندیشه‌های چپ که آخرین سمت ضد رژیمی ایشان در قبل از انقلاب، سخنگویی کنفدراسیون دانشجویان ایرانی است در آمریکا. از این جهت ساواک همیشه ایشان را به عنوان یک سوژه تلقی می‌کرده و کل فعالیت‌های ایشان را در آمریکا رصد کرده. آقای دکتر تهرانیان در دوره خارج از کشور تعلق خاطری به دو ایرانی خاص پیدا می‌کند: یکی آقای جلال آل‌احمد است که در سفری که آل‌احمد به آمریکا داشت، آقای تهرانیان یکی از میزبانان اصلی ایشان بود؛ همان سفری که آل‌احمد به هاروارد می‌رود و کتابش منتشر شده. در نوشته‌های آل‌احمد هم هست که می‌گوید مجید من را به اینجا و آنجا برد. آقای تهرانیان وقتی سال 75 برگشتند به ایران، اولین چیزی که در منزل پدرخانمشان دنبالش می‌گشتند، نامه‌هایشان بود با جلال که پیدا هم کردند و در دانشگاه هم که از ایشان خواستیم سخنرانی کنند - ما چهار جلسه سخنرانی گذاشته بودیم- ایشان اصرار داشت که در مورد جلال آل‌احمد حرف بزند و ما متأسفانه نگذاشتیم و گفتیم در مورد ارتباطات صحبت کنند.

بخشی از رویکرد انتقادی‌شان از ایران زمان شاه و تعلق خاطرشان به جریان روشنفکری چپ اصلاح شده، مربوط به آن ارتباط است.

یک ارتباط دیگر هم هست که نه هیچ‌وقت ایشان صحبت کرده و نه صحبت شده، آن هم با شهید مصطفی چمران است. در کنفدراسیون، شهید چمران برای ایشان کشف می‌شود که چه پدیده عجیب و غریبی است و ایشان با نام «عزیزم مصطفی» از ایشان یاد می‌کرد. بخشی از روحیه عرفانی آقای تهرانیان متأثر است از شهید چمران. من اینها را نقل بی‌واسطه می‌کنم. روزی که چمران آمریکا را ترک می‌کند و به لبنان می‌رود، آقای تهرانیان به این نتیجه می‌رسد که من باید تصمیم بگیرم. یک مسیر، مسیر چمران است که مسیر مبارزه خونین و مسلحانه است و یک مسیر، مسیر کار علمی و آکادمیک و برگشتن به ایران. در این تصمیم اتفاق دیگری می‌افتد. یک پروژه‌ای را ساواک داشته که پرویز ثابتی در کتاب خاطرات خودش با عنوان «در دامگه حادثه» آن را بیان می‌کند و آن‌ هم پروژه‌ای است که ساواک پیشنهادش کرده، شاه پذیرفته و در اجرای آن شاه مشارکت کرده. پروژه این بود که شاه به هر کشور خارجی که سفر می‌کرده، جلساتی با دانشجویان ایرانی خارج از کشور می‌گذاشته و از اینها خاضعانه با واژه‌های بسیار نرم و لطیف دعوت به بازگشت به وطن می‌کرده. از جمله در سفری که به آمریکا داشته -همان سفری که با کندی ملاقات می‌کند- با دانشجویان ایرانی صحبت می‌کند و آقای دکتر تهرانیان جزو دانشجویانی است که در آن پروژه جذب بازگشت شده است؛ پروژه‌ به اصطلاح «مهاجرت معکوس» آنجا انجام می‌شود و تهرانیان با قول و وعده برمی‌گردد. در مکالمه‌ای که ایشان با آقای ثابتی دارد، ثابتی می‌گوید «مجید جان»، ایشان می‌گوید که صحبت از مجید جان شروع شد اما بعد خیلی جدی شد. صحبت عملاً مصاحبه به جای بازجویی بود و تفهیم اتهام نبود اما تفهیم شرایط بود. حرف این بود که ایشان می‌گفت آقای ثابتی عقیده‌اش این بود که ما تقدم توسعه اقتصادی بر توسعه سیاسی را دنبال می‌کنیم و من دنبال این بودم که بگویم توسعه باید همه جنبه‌هایش با هم پیش برود که اینها را بعدها نوشته است. گفت وقتی من روی این خیلی اصرار کردم، ایشان یک جمله گفت و من هم یک جمله گفتم که در نهایت جلسه با دو دستور تمام شد. جمله آقای ثابتی این بود که اعلیحضرت فرمودند وقتی سرانه ملی ما شد 10 هزار دلار، ما توسعه سیاسی را شروع می‌کنیم؛ یعنی عدد داد. آقای تهرانیان در جواب این حرف دید که دیگر استدلال مطرح نشده بلکه حکم همایونی را می‌فرمایند. گفت من گفتم این خیلی چیز جالبی است، فقط من یک مثال برای شما می‌زنم و مثالم این است که شما فرض کنید انتظار دارید فرزندتان در سن 18 سالگی در المپیک دونده برجسته‌ای شود و بتواند در دوی صد متر نفر اول تا دهم شود و پروژه شما برای اینکه او دونده شود این است که تا 18 سالگی نمی‌گذارید بدود که یک وقت نکند بخورد زمین. 18 سالش که شد می‌گویید حالا بدو. آیا هیچ‌وقت امید دارید او قهرمان شود؟ اگر توانست، این هم شدنی است. می‌گوید من این جمله را گفتم و آقای ثابتی دید ما به نتیجه نمی‌رسیم. گفت شما دو تا ملاحظه را رعایت می‌کنید و می‌توانید در ایران کار کنید: یکی اینکه شما هرگز به عضویت هیأت علمی دانشگاه پذیرفته نخواهید شد. راجع به این تلاش بیخود هم نکنید. دومین نکته در مورد شما این است که حتی سمت مدیرکلی هم در ایران نخواهید داشت و هر دوتای این شروط اعمال شد. پس جنبه تدریس نداشتن ایشان چیز روشنی بود. ایشان قبل از انقلاب یکی از طراحان اصلی پروژه‌ای است که به عنوان دانشگاه مازندران شناخته می‌شود که متن این طرح موجود است و اندیشه‌های دانشگاه توسعه‌بخش آنجا طراحی شد. پس شما تهرانیان را فقط در ارتباطات نمی‌توانید محدود کنید. او در واقع مسأله‌اش توسعه است. ولی آدمی که دانشگاه را طراحی می‌کند، حق عضویت در هیأت علمی را ندارد.

ایشان همچنین هیچ‌وقت نتوانست مدیری در سازمان برنامه یا مدیری در سازمان رادیو و تلویزیون در سطح مدیرکلی شود. یعنی فردی که نقش بسیار مهمی را در طراحی برنامه ششم غیرمصوب غیراجرا شده زمان شاه دارد که بخش فرهنگ و ارتباطات اولین بار اصطلاحاتش آنجا به کار می‌رود، از نظر اداری چیزی برایش به رسمیت شناخته نمی‌شود.

آقای دکتر تهرانیان یاد گرفته بود که اصولاً از محدودیت‌ها شروع کند. ایشان مدلی دارد که می‌گوید برنامه‌ریزی از شناخت محدودیت‌ها شروع می‌شود نه از شناخت آرمان‌ها. آدمی که اینجور فکر می‌کند، آدمی است که به راحتی می‌تواند با هر شرایطی کنار بیاید. بنابراین آقای دکتر تهرانیان «قهرمان شروع از زیر صفر» است.

 محسنیان‌راد: ببینید آقای دکتر! این اصطلاح درست قهرمان شروع از زیر صفر نتیجه عمل هوشمندانه در مقابل همان جبرهای ناخواسته است. درست مثل اینکه به پزشکان بگویند بعضی از شما می‌توانید مطب بزنید و بعضی‌ها نمی‌توانید. ساعت کاری بعضی‌ها نصف شب و بعضی‌ها باید بعد از ظهر باشد، بعضی از شما بعضی از داروها را هر چقدر هم که به اثر درمانی آن اعتقاد داشته باشید، نباید در نسخه‌هایتان بنویسید. دکتر تهرانیان هم در هر دو رژیم همین چرخه را طی کرده است. این چرخه است که اتصالات را منقطع می‌کند. شاید علت آنکه حتی ما که در ایران هستیم، از کارهای علمی یکدیگر بی‌اطلاعیم، وجود همین چرخه است. ما وقتی می‌خواهیم راجع‌به تهرانیان حرف بزنیم، تازه می‌رویم سراغ آثارش. برای اینکه همه گرفتار همان جبرهاییم.

 آشنا: آقای دکتر تهرانیان قهرمان شروع از زیر صفر هستند و به همین خاطر می‌توانیم ایشان را در جاهای مختلف ببینیم که مؤسس هستند. ایشان مؤسس بخش فرهنگ و ارتباطات در سازمان برنامه و بودجه هستند که کار خودشان را در آنجا شروع می‌کنند، مؤسس بخش مطالعه ارتباطات در سازمان مدیریت صنعتی هستند، ایشان یک ارتباط‌گر حرفه‌ایست، در نتیجه می‌تواند هم سازمان برنامه و هم رادیو و تلویزیون را قانع کند که یک برنامه مشترک تحت عنوان پژوهشکده علوم ارتباطات و توسعه ایران تأسیس کنند. چرا ایشان جذب رادیو و تلویزیون ایران می‌شود و جذب مثلاً کیهان نمی‌شود؟ علت این است که آقای قطبی نوشته‌های ایشان را خوانده و او را دعوت می‌کند اما نکته مهمش این است که وقتی قطبی دعوت می‌کند، آقای تهرانیان دیگر ول نمی‌کند. این را با تأکید عرض می‌کنم. یعنی با قطبی کاری می‌کند که قطبی عملاً تمام سازمان رادیو و تلویزیون را در اختیار تهرانیان قرار می‌دهد. اینکه گفته می‌شود به او گوش داده نمی‌شد، من اصلاً قبول ندارم.

 محسنیان‌راد: فکر می‌کنم قطبی فرق می‌کرد. او یک انسان متمایز از روحیه حاکم در رژیم بود.

 آشنا: بالاخره تهرانیان از میان همه آدم‌هایی که بی‌ربط بودند، یک موجود با ربط را پیدا کرده. یعنی خود این هوش است، یعنی در همه این مجموعه آدم‌هایی که وجود دارند، رادیو و تلویزیونی‌ای را پیدا کنی که همان قطبی است که با هم جفت می‌شوند. ایشان کارهای بسیاری گردن قطبی گذاشته.

 محسنیان‌راد: در قطبی نمایندگی حکومت، به صورت مشهود دیده نمی‌شد.

 آشنا: اتفاقاً همه نکته همینجاست که این دو نفر جنسشان به هم می‌خورد؛ یکی قدرت سیاسی داشت و یکی هم قدرت نظری. این یک الگو است که چگونه نظریه‌پردازان سیاستمداران را به خدمت می‌گیرند. نظریه‌پردازان چگونه مدیران را به خدمت می‌گیرند؟ من همه صحبتم این است که چرا دانش ارتباطات باخته است؟ این حرف بد است اما باخته است. چون ما آنهایی هستیم که مدیران ما را گرداندند. در مورد تهرانیان، تهرانیان همانیست که مدیر را گردانده.

 میرعابدینی: نکته درستی است. ما وسیله هستیم...

 محسنیان‌راد: در حالی که اسدی نبود...

 آشنا: آقای تهرانیان خوب یا بد توان باز کردن یک چتر را داشت که در آن چتر آقای اسدی جا می‌شود، آقای محمدباقر نجفی که روحانی است، در آن چتر جا می‌شود و..... تهرانیان 61 نفر را برده در همایش شیراز و از آنها حرف گرفته است. همین امروز اگر شما توانستید 61 نفر را دور هم جمع کنید که حرفی برای گفتن داشته باشند! این نگاه چتری ناشی از یک مسأله است که در دانش پیشین آقای تهرانیان ریشه دارد و آن این است که ایشان بسیار استاد دیده بود. ایشان در سه رشته تحصیل کرده: لیسانس را از دانشگاه تهران گرفته و استخوان‌دارهای دانشگاه تهران را که سنت‌دار علوم سیاسی و حقوق ایران هستند، دیده بود، فوق لیسانس خاورمیانه گرفته که همه آدم‌هایی که در مورد این منطقه کار می‌کنند را دیده و دکترای اقتصاد سیاسی گرفته و رفته چپ‌ها را دیده. در عین حال همان‌طور که خودش می‌گوید، گاهی از رشته‌های تحصیلی‌اش به حاشیه می‌رفته، از جمله اینکه رفته در هاروارد الهیات خوانده و الهیات سیستماتیک را پیش صاحب‌نظر الهیات سیستماتیک خواند. دوم اینکه ایشان وقتی می‌آید ایران مستقیم از پشت میز نمی‌آید. ایشان به تدریس می‌رسد و بعد می‌آید ایران. یعنی تجربه کار آکادمیک خارج از کشور را دارد.

 محسنیان‌راد: اینکه عموی دکتر تهرانیان روزنامه خراسان را منتشر می‌کرده یعنی در خانواده‌ و فامیل راجع به روزنامه و روزنامه‌نگاری صحبت می‌شده و....

 آشنا: من جنبه آکادمیک را عرض کردم. دو چیز دیگر در مورد دکتر تهرانیان مهم است: یکی مفهوم خاندان است که این مفهوم خاندان برای آقای تهرانیان وقتی اینجا آمد هم مهم بود، وقتی که در پروژه قاجار هم شرکت می‌کرد مهم بود و اینها یعنی دنبال ریشه گشتن. من وقتی صحبت آقای دکتر تهرانیان را برای کسی پخش کردم، گفت او مثل شازده‌ها حرف می‌زند. یعنی جنس حرف پرطمطراق است و فاخر. نگه داشتن این پیشینه برایش موضوعیت دارد، برای اینکه خودش را دارای ریشه عمیقی می‌داند و یادتان باشد آقای دکتر تهرانیان در چند سال اولی که به آمریکا می‌رود، کاملاً از این ریشه قطع می‌شود و برای اینکه به آن ریشه برگردد کلی زحمت می‌کشد. من فقط یک خاطره خیلی کوچک نقل می‌کنم. آخرین دیداری که من با دکتر تهرانیان داشتم این بود که گفت شنیدم قرآنی منتشر شده ترجمه امید مجد که این ترجمه، ترجمه قرآن به نظم است. این را می‌توانی برای من پیدا کنی؟ من این کار را انجام دادم و قرآن را تهیه کردم و به ایشان دادم و این آخرین دیدار ما بود.

....

متن کامل این میزگرد خواندنی و پر از اطلاعات در مورد دکتر تهرانیان را در سی‌وسومین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات بخوانید.

 

کد: 421
نویسنده خبر: ماهنامه مدیریت ارتباطات
 
تصاویر مرتبط
  • همه آنچه از تهرانیان به میراث مانده
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Enter the code shown above:


چاپ  

 

گفتگو های ویژه

گفتگو با حمید بقایی

 گفتگو با هاشمی رفسنجانی

‌گفتگو ‌با‌ سید محمد حسینی

 گفتگو با کمال خرازی

 گفتگو با محسن رضایی

 گفتگو با حسین توفیق

 گفتگو با مهدی کلهر

 گفتگو با فاطمه طباطبایی

 گفتگو با منوچهر متکی

گفتگو با حسن خجسته

گفتگو با محمد حسین صوفی

گفتگو با معصومه ابتکار

گفتگو با باقر لاريجاني 

گفتگو با کاظم معتمد نژاد

گفتگو با جواد شمقدری

گفتگو با محمد جعفر محمد زاده

گفتگو با مسعود جزایری

گفتگو با رامین مهمانپرست

گفتگو با محمد هاشمی

گفتگو با احمد مسجد جامعی

گفتگو با سعید رضا عاملی

گفتگو با رضا تقی پور

گفتگو با علیرضا کریمی

گفتگو با صابر فیضی

گفتگو با پدرام پاک آیین

گفتگو با یحیی کمالی‌پور

گفتگو با مهدی محسنیان‌راد

گفتگو با محمد جواد آقاجری

گفتگو با شهیندخت خوارزمی

گفتگو با‌علی‌اصغر‌شعردوست

گفتگو با باقر ساروخانی

گفتگو با علی اکبر جلالی

گفتگو با یونس شکر خواه

گفتگو با حسام الدین بیان

گفتگو با حسام الدین آشنا

 گفتگو با حسین انتظامی

 گفتگو با خلیف کدیه موسی

گفتگو با محمد سلطانی‌فر

گفتگو با پدرام پاک آیین

گفتگو با عفت مرعشی

گفتگو با امیر خوراکیان

گفتگو با علی معلم

گفتگو با رضا سجادی

گفتگو با محسن گودرزی

گفتگو با اسحاق صلاحی

گفتگو با محمدرضا عارف

گفتگو با سیداحمد معتمدی

گفتگو با  علی زارعی‌نجفدری

گفتگو با سید محمد غرضی

گفتگو با حسن نمکدوست

گفتگو با محمد‌رضا صادق

گفتگو با محمد سلیمانی

گفتگو با علی‌اکبر فرهنگی

گفتگو با مسعود کوثری

گفتگو با کامبیز نوروزی

گفتگو با بهمن نامور‌مطلق

گفتگو با سیدرضا صالحی امیری

گفتگو با مجید رضاییان



  Copyright 2009-2012 by cmmagazine Design & Support: 7TABLIGH