|  ورود به سايت  |  1397/08/25
                 
آرشیو شماره‌های گذشته
 چاپ   

آخرین اخبار
تاریخ: 1392/03/13 نظرات: 0 نظر نمایش: 4777 مرتبه تعداد امتیاز: 12   (Article Rating)
بهترین زمان برای انجام نظرسنجی و شناخت نظر افکار عمومی درباره انتخابات چه وقت است؟

بهترین زمان برای انجام نظرسنجی و شناخت نظر افکار عمومی درباره انتخابات چه وقت است؟
محسن گودرزی در مصاحبه با سی‌‌وهفتمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات پاسخ می‌دهد : بهترین زمان برای انجام نظرسنجی و شناخت نظر افکار عمومی درباره انتخابات چه وقت است؟

 بهترین زمان برای انجام نظرسنجی و شناخت نظر افکار عمومی درباره انتخابات روز پایانی تبلیغات است. برای همین آخرین نظرسنجی را روز چهارشنبه انجام می‌دهند و نتایجش را پنج‌شنبه منتشر می‌کنند و جمعه هم روز انتخابات است. چهارشنبه آخرین روز تبلیغات است و افکار عمومی شکل گرفته است. اگر موازین علمی در انجام این نظرسنجی رعایت شده باشد، با میزان خطای کمتری امکان پیش‌بینی دارد.

فرشید مقدم و آرش محبی در سی‌‌وهفتمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات مصاحبه مفصلی با محسن گودرزی در مورد نظرسنجی داشته‌اند. ‌آن‌ها گودرزی را چنین معرفی کرده‌اند: اگر نگوییم بهترین، قطعاً یکی از بهترین‌های حوزه نظرسنجی در ایران دکتر محسن گودرزی است. وی در سال 1374 واحد افکار عمومی را در مرکز تحقیقات صداوسیما پایه‌گذاری کرد و در بسیاری از نظرسنجی‌ها و نگرش‌سنجی‌های ملی پس از انقلاب اسلامی، ردپایی از وی وجود دارد. در سوابق پژوهشی دکتر گودرزی، پیمایش ملی تحولات فرهنگی ایران، پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (پیمایش ملی در 28 مرکز استان کشور) و انجام بیش از 60نظرسنجی درباره مسائل اجتماعی و سیاسی ثبت شده است. از وی دو کتاب، یکی با همکاری عباس عبدی به نام «تحولات فرهنگی در ایران» و دیگری «فرهنگ، توسعه و سیاست» منتشر شده است.
گودرزی در گفت‌وگو با مدیریت ارتباطات، از نظرسنجی به مثابه یک روش علوم اجتماعی دفاع کرده است. وی معتقد است اصل نظرسنجی در ایران قابل دفاع است و می‌گوید منتقد کسانی است که وقتی نتایج نظرسنجی به آنها ارائه می‌شود قبل از هر گونه بررسی می‌گویند دقت ندارد. وی سلیقه‌ای و شخصی بودن مبنای قضاوت درباره نظرسنجی را یکی از مشکلات مهم این حوزه می‌داند و می‌گوید: «از مدیران گرفته تا مردم عادی و حتی دانشگاهیان به این عارضه دچار هستند».
بخش‌هایی از نقطه‌نظرات گودرزی را می‌خوانید. متن کامل این گفت‌وگو در سی‌وهفتمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است.
-     شاید در ایام انتخابات نظرسنجی‌هایی انجام شود اما به طور کل نظرسنجی در سطح کشور کم انجام می‌شود و تعداد مؤسسه‌هايي که به طور منظم نظرسنجی کنند نیز کم است. نتايج نظرسنجي چند مؤسسه‌اي هم كه کار می‌کنند، معمولاً منتشر نمی‌شود. متأسفانه مؤسسه خصوصی هم نداریم. اگر مؤسسه‌هاي خصوصی شکل می‌گرفتند -کما این‌که مثلاً در مورد مؤسسه «آینده» این اتفاق افتاده بود- خيلي به رشد و انباشت دانش نظرسنجی در کشور كمك می‌شد. متأسفانه «آینده» متوقف شد. در «آينده» دانش نظرسنجی با دقت و با بنیان‌های علمی مناسبی شکل گرفته بود، زیرساخت‌های لازم مثل اطلاعات جمعیتی و توزیع آنها، نقشه‌های شهری، سازمان پرسش‌گری، بانک سؤالات و... مهیا شده بود. پس خیل عظیم نظرسنجی نداریم. تعداد معدودی مؤسسه نظرسنجی هستند که متعلق به بخش عمومی و دولتی هستند.
-     البته در ایام انتخابات انجام نظرسنجی طبیعی و ضروری است. به نظرم تعداد زیاد آنها نمی‌تواند محل انتقاد باشد. نظرسنجی‌ها در دوره انتخابات را باید به دو بخش تقسيم کنیم. دسته اول مربوط به نظرسنجي‌ها در زمانی است که هنوز فضای انتخاباتی شکل نگرفته است. این نوع نظرسنجی‌ها بیشتر به درد طراحی کمپین تبلیغاتی می‌خورد. اما دسته دوم به مفهوم «افکار عمومی» نزدیک‌تر است. طبق تعریف، افکار عمومی وقتی شکل می‌گیرد که گفت‌وگوی عمومی حول یک مسأله روز اتفاق می‌افتد. نظرات موافق و مخالف با هم تعاطی دارند و محصول آن تبدیل به یک خواست یا اراده می‌شود. این نوع نظر تقریباً در روزهای پایانی رقابت‌های انتخاباتی شكل نهایی می‌یابد. در دوره‌ای که نظرسنجي‌هاي گروه اول انجام می‌شود، نظر مردم را نسبت به یک کاندیدا یا جریان خاص می‌توان در یک طیف از کاملاً موافق تا کاملاً مخالف نشان داد. گفته می‌شود که دو سر طیف نظراتشان مشخص است اما در بین این دو حد، گروه بی‌تصمیم‌ها و مرددها قرار دارند. این مرددها کانون کمپین انتخاباتی هستند و از ابزار نظرسنجی در این دوره به عنوان یکی از ابزارهای کمپین استفاده می‌شود. این نظرسنجي‌ها قدرت پیش‌بینی افکار عمومی را ندارد. زيرا افکار عمومی هنوز شکل نگرفته است.
-         نظرسازی تعبیری منفی است و به ساختگی بودن نتایج نظرسنجی اطلاق می‌‌شود.
-     بهترین زمان برای انجام نظرسنجی و شناخت نظر افکار عمومی درباره انتخابات روز پایانی است. برای همین آخرین نظرسنجی را روز چهارشنبه انجام می‌دهند و نتایجش را پنج‌شنبه منتشر می‌کنند و جمعه هم روز انتخابات است. چهارشنبه آخرین روز تبلیغات است و افکار عمومی شکل گرفته است. اگر موازین علمی در انجام این نظرسنجی رعایت شده باشد، با میزان خطای کمتری امکان پیش‌بینی دارد. اما مشکل ما در ايران این است که چون زیرساخت‌های لازم وجود ندارد، انجام یک نظرسنجی در یک روز برای ما بسیار دشوار است. برای همین جامعه نمونه‌مان محدود می‌شود.
-     فرض ما این است که نظرسنجی از طریق نمونه انجام می‌شود ولی انتخابات مثل تمام‌شماری است. ما با نظرسنجی روز پایانی چند هدف داریم. یکی فهمیدن تغییرات افکار عمومی است. اینکه چه متغیرهايي روی افکار عمومی تأثیر گذاشته است. دیگری ارزیابی خود نظرسنجی و فنون آن است. نتیجه انتخابات دقت نظرسنجی ما را نشان می‌دهد.
-     نظرسنجی‌های ما معمولاً از چند شهر بزرگ مراکز استان انجام می‌شود. در واقع ما سازمان‌دهی لازم را نداریم که روز چهارشنبه در كل كشور نظرسنجی کنیم.
-     در ایام انتخابات دسترسی به روستاها سخت و پرهزینه است. روستاها دورند و بعضی از آنها خیلی کم‌جمعیت‌اند. از طرف ديگر انتخابات ما معمولاً در ماه خرداد برگزار می‌شود که فصل امتحانات است و بدنه پرسش‌گری ما که اغلب دانشجویان‌اند، درگیر امتحان هستند و مجبور می‌شویم از کسانی دیگر استفاده کنیم که تجربه لازم را ندارند و این باعث خطا می‌شود. در نظرسنجي انتخاباتی معمولاً نظر روستاها را کمتر داریم. معمولاً نظر 3-2 روستا را می‌گیرند و براساس همان کار می‌کنند. مواردی از این دست کار مقایسه را دشوار می‌کند و به لحاظ موازین روش‌شناختی تردیدهایی درباره آن وجود دارد.
-      نظرسنجی انجام می‌شود تا افکار عمومی که «مبهم» است، شناخته شود. اگر مشخص باشد که نتیجه انتخابات چیست، طبیعی است که نظرسنجی کاربرد نداشته باشد. تا قبل از انتخابات سال 76 نتیجه انتخابات قابل پیش‌بینی بود و در نتیجه نظرسنجی کاربرد چندانی نداشت. در انتخابات سال 76 پیش‌بینی سخت بود و به سادگی نمی‌شد نتیجه را حدس زد. آنجا دیگر معلوم نبود افکار عمومی چگونه واکنش نشان خواهد داد و نظرسنجی‌های انتخاباتی از آن زمان اهمیت پیدا کرد. البته مبنای نظرسنجی‌هایی که اكنون وجود دارد، به سال 74 بازمی‌گردد. آن زمان يك بخش نظرسنجی در مرکز تحقیقات صداوسیما بود كه درباره برنامه‌های تلویزیونی و میزان نفوذشان نظرسنجی می‌کرد. در نظرسنجی‌های سازمان البته گاهی نیز یکی دو سؤال عام‌تر گنجانده می‌شد. در سال 74 یک واحدی تحت عنوان افکار عمومی در مرکز تحقیقات صداوسیما شکل گرفت كه مدیرش من بودم. هدف این واحد این بود که راجع به مسائل اجتماعی نظرسنجی کند. در آن موقع نظرسنجی‌هایی درباره گرانی و سیاست‌های تعدیل ساختاری، مشکلات جوانان و سیاست‌های شهری و مسائلی از این دست انجام شد. نظرسنجی‌های انتخاباتی هم تا جایی که من می‌دانم از سال 76 شروع شد. البته یک مرکز سنجش افکار در وزارت ارشاد هم در سال‌های 74 و 75 و به دنبال تأسیس واحد افکار عمومی در صداوسیما راه افتاد که اولین نظرسنجی آن در مرکز تحقیقات معاونت مطبوعاتی انجام شد. یک نظرسنجی هم درباره هفته دولت انجام دادیم. آن کار پایه شکل‌گیری مرکز مستقل با موضوع سنجش افکار عمومی شد.
-        گودرزی در این گفت‌وگو به سؤوالات ذیل هم پاسخ داده است:
 آقاي دكتر! در اولين روزهاي شكل‌گيري مراكز نظرسنجي، واکنش‌ها به وي‍ژه واكنش مسؤولان به نتایج نظرسنجی‌ها چه بود؟
«آينده» چگونه آن نظرسنجي را انجام داد؟
نمونه‌گیری‌تان چگونه بود؟
خاطره ویژه‌ای از ارائه یک نظرسنجی و واکنش یک مسؤول دارید؟
 قبل از دوم خرداد یک نظرسنجی هم در وزارت ارشاد انجام شده بود که با درصد بالایی پیروزی آقای ناطق را پیش‌بینی کرده بود. آن نظرسنجی در اداره سنجش افکار انجام شده بود. آیا شما هم نقشی در آن داشتید؟
 مؤسسه‌هایی که کار نظرسنجی می‌کنند باید دارای چه ویژگی‌هایی به لحاظ تجربه، نیروی انسانی، وابستگی اقتصادی و... باشند؟
نظرسنجی‌های انتخاباتی موافقان و مخالفانی دارد. برخی می‌گویند انتشار یافته‌های نظرسنجی یک کاندیدا را در برابر افکار عمومی منفعل می‌کند یا روی نظر مردم تأثیر منفی می‌گذارد. نگاه‌های مثبتی هم وجود دارد که از واقع‌نمایی اکثر نظرسنجی‌ها دفاع می‌کند. شما با کدام نظر موافقید؟
پس شما منتقد نظر آقای عباس عبدی هستید؟ وی در یادداشتی با عنوان نظرسنجی حبابی گفته‌اند نظرسنجی در ایران نشدنی است.
تا جایی که می‌دانیم اکثر نظرسنجی‌های انتخاباتی در ایران تلفنی است. نظرسنجی تلفنی چقدر اعتبار دارد؟
نظرسنجی‌های انتخاباتی از آن موضوعات حساس است؟
نظر شما درباره نظرسنجی‌های اینترنتی چیست؟
آیا رسانه‌ها می‌توانند مؤسسه خوبی برای انجام نظرسنجی باشند؟
شما نظرسنجی‌های بی‌بی‌سی را دیده‌اید و نقد هم کرده‌اید. نظر شما راجع به نظرسنجی‌های بی‌بی‌سی چیست؟
 نظرسنجی‌های رویترز را دیده‌اید؟
نظرتان راجع به کارهای گالوپ چیست؟ تا جایی که می‌دانیم اکثراً نظرسنجی‌هایش را تلفنی انجام می‌دهد.
پس به طور کلی نمی‌توانید درباره اعتبار یک مؤسسه‌ای مثل گالوپ صحبت کنید؟
آقای دکتر! از تجربه دفتر طرح‌های ملی بگویید. چه کارهایی انجام دادید؟
ضرورت انجام این مطالعات گسترده و لابد پرهزینه چه بود؟
این مسائلی که می‌گویید برای عامه مردم شاید خیلی ملموس نباشد، اما برای مدیران و سیاست‌گذاران به نظر باید بدیهی باشد. پس چرا دفتر طرح‌ها را منحل کردند؟
آقای گودرزی بعد از سال 1384 مشغول چه کارهایی بوده‌اند؟ و...

 

کد: 454
نویسنده خبر: ماهنامه مدیریت ارتباطات
 
تصاویر مرتبط
  • بهترین زمان برای انجام نظرسنجی و شناخت نظر افکار عمومی درباره انتخابات چه وقت است؟
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Enter the code shown above:


چاپ  

گفتگو های ویژه


  Copyright 2009-2012 by cmmagazine Design & Support: 7TABLIGH