|  ورود به سايت  |  1397/08/28

                 
آرشیو شماره‌های گذشته

 شماره102 آبان 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره101 مهر 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره100  شهريور 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره99 مرداد 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره98 تير 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره97 خرداد 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره96  ارديبهشت 1397 همراه با متن کامل مطالب
 شماره95 فروردين 1397 همراه با متن کامل مطالب

 شماره94  اسفند 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره93  بهمن 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره92  دی 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره91  آذر 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره90  آبان 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره89 مهر 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره88 شهريور 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره87 مرداد 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره86 تير 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره85 خرداد 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره84 ارديبهشت 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره83 فروردين 1396 همراه با متن کامل مطالب
 شماره82 اسفند 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره81 بهمن 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره80 دي 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره79 آذر 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره78 آبان 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره77 مهر 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره76 شهريور 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره75 مرداد 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره74 تير 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره73 خرداد 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره72 اردیبهشت 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره71 فروردین 1395 همراه با متن کامل مطالب
 شماره70 اسفند 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره69 بهمن 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره68 دی 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره67 آذر 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره66 آبان 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره65 مهر 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره64 شهريور 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره63 مرداد 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره62 تير 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره61 خرداد 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره60 ارديبهشت 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره59 فروردین 1394 همراه با متن کامل مطالب
 شماره58 اسفند 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره57 بهمن 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره56 دي 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره55 آذر 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره54 آبان 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره53 مهر 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره52 شهریور1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره51 مرداد  1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره50 تیر 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره49 خرداد 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره48 ارديبهشت 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره47 فروردين 1393 همراه با متن کامل مطالب
 شماره46 اسفند 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره45 بهمن 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره44 دي 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره43 آذر 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره42 آبان 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره41 مهر 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره40 شهريور 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره39 مرداد 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره38 تير 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره37 خرداد 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره36 ارديبهشت 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره35 فروردي 1392 همراه با متن کامل مطالب
 شماره34  اسفند 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره33  بهمن 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره32  آبان 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره31  آذر 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره30 آبان 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره29  مهر 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره28  شهريور 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره27  مرداد 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره26 تير 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره25  خرداد 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره24  ارديبهشت 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره23 فروردين 1391 همراه با متن کامل مطالب
 شماره22 اسفند 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره21  بهمن 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره20  دي 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره19  آذر 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره18  آبان 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره17 مهر 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره16 شهريور 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره15 مرداد 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره14 تير 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره13 خرداد 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره12  ارديبهشت 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره11  فروردين 1390 همراه با متن کامل مطالب
 شماره10  اسفند 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره9  بهمن 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره8  دي 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره7  آذر 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره6  آبان 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره5  مهر 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره4 شهريور 1389  همراه با متن کامل مطالب
 شماره3  مرداد 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره2  تير 1389 همراه با متن کامل مطالب
 شماره1  خرداد 1389 همراه با متن کامل مطالب

 چاپ   

آخرین اخبار
تاریخ: 1392/09/24 نظرات: 0 نظر نمایش: 1733 مرتبه تعداد امتیاز: 5   (Article Rating)
با رسانه، روابط‌عمومی و ارتباطات گردشگری در ترکیه آشنا شوید

با رسانه، روابط‌عمومی و ارتباطات گردشگری در ترکیه آشنا شوید

درچهل‌وسومین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات-آذرماه  92  - پرونده‌ای در مورد رسانه، روابط‌عمومی و ارتباطات گردشگری در ترکیه منتشر شده است.

 یکی از مطالب این پرونده را در ذیل بخوانید. سایر مطالب را از اینجاتهیه و مطالعه فرمائید.

از نئوليبراليسم تا ديکتاتوري اکثريت
نگاهي به پيوند دولت - سرمايه در مديريت رسانه‌هاي ترکيه
حميدرضا آريان‌پور،مترجم و روزنامه‌نگار
 
دختران و پسران به تنگ آمده، زنان و مردان معترض و البته گردشگران غيرترک از تيررس باتوم و اسپري فلفل و گاز اشک‌آور در حال فرار بودند. اعتراضات خشونت‌پرهيز به تغيير کاربري پارک گزي، از سر خشونت نيروهاي امنيتي اردوغان به شورش دگرگون شده بود و خيابان‌هاي استانبول و چند شهر ديگر درگير آشوب، اما در اين ميان رسانه‌هاي ترک برنامه‌هاي عادي‌شان را دنبال مي‌کردند. در يک شبکه مستندي درباره پنگوئن‌ها در حال پخش بود و در شبکه‌اي ديگر سه نفر درباره بيماري شيزوفرني به بحث نشسته بودند. شبکه‌اي برنامه آشپزي داشت و شبکه‌اي ديگر مستندي درباره هيتلر.
اعتراضات 2013 استانبول هر ميوه سياسي، اقتصادي يا اجتماعي که داشت، يک مسأله مهم را که قبلاً کمتر چنين آشکار شده بود، فاش کرد؛ رسانه‌هاي مستقل در ترکيه وجود ندارند. آنها که مستقلند بر کسب درآمد با درگير نشدن در سياست تمرکز کرده‌اند و آنها هم که دغدغه‌هايي جز اين دارند، هزينه‌هاي سنگين روشنگري را تاب نمي‌آورند.
اين را از روزنامه‌نگاران ترکيه -بزرگ‌ترين زندان روزنامه‌نگاران- بپرسيد. ياووز بايدار، 9سال به عنوان گزارشگر ويژه براي روزنامه «صباح» که از نشريات هوادار دولت ترکيه است کار مي‌کرد، اما در 19 جولاي 2013 مقاله‌اي براي ستون مهمان روزنامه نيويورک تايمز نوشت که منجر به اخراج او شد. مقاله، انتقادي تند بود از آنچه بايدار «نقش شرم‌آور» صاحبان اصلي رسانه‌هاي ترک به خاطر پوشش ندادن تظاهرات مردم در شهرهاي ترکيه خوانده بود. اما رسانه‌هاي ارتباط‌جمعي ترکيه با گذر از چه مسيري به اينجا رسيده‌اند؟
در مسير تکامل روزنامه‌ها، مجله‌ها، راديوها و شبکه‌هاي تلويزيوني اين کشور آسيا-اروپايي، مي‌توان هم تکامل در پيوند با سياست، اقتصاد و جامعه را ديد و هم تکامل شيوه‌هاي مديريتي را پيگيري کرد. پيش از دهه 80 ميلادي ميدان گسترده‌اي نمي‌توان براي اين حوزه يافت. رسانه‌هاي ترک پيش از اين تاريخ شامل چند شرکت انتشاراتي است که روزنامه و مجله چاپ مي‌کنند و راديو و تلويزيون دولتي TRT بدون رقيب است. در دهه 80 است که دگرگوني‌هاي شگرفي ايجاد مي‌شود، ولي در هر حال مروري گذرا بر رويدادهاي وابسته به رسانه پيش از اين دهه هم بي‌فايده نيست.
 
تاريخچه
وقتي در سال 1923 جمهوري ترکيه از بقاياي مملکت عثماني شکل گرفت، تنها 10درصد مردم سواد داشتند. در سال 1928 اشتياق حاکمان به شبيه غرب شدن باعث تبديل خط عربي-پارسي به لاتين شد. براساس برآوردها در زبان ترکي دهه 1920 ميلادي 80درصد واژه‌ها سرچشمه ايراني، عربي يا فرانسوي داشتند. از ميانه‌هاي قرن نوزدهم، رسانه‌هاي جمعي  نياز به اصلاح زباني را احساس مي‌کردند اما اين تبديل يک‌باره در واقع همان 10درصد را هم تا حدي بيسواد مي‌کرد. به هر روي رسانه‌ها هر چقدر هم که کوشيدند با تصوير جاي خالي نوشتار پيشين را پر کنند، نتوانستند و رسانه‌هاي چاپي ضربه خوردند. بسياري از مجلات و روزنامه‌ها تعطيل شدند و آنها که ماندند تيراژشان کم شد. اين وضعيت تا سال 1946 که ترکيه از حالت تک‌حزبي درآمد ادامه داشت. در سال‌هاي پيش از چندحزبي شدن، روزنامه‌ها با انتشار اعلاميه‌هاي دولتي، کنترل واردات کاغذ و تجهيزات چاپ و اجبار به استفاده از چاپخانه‌هاي دولتي روبه‌رو بودند. از سال 1946 اما گذار تدريجي به دموکراسي حداقلي بر رسانه‌هاي ترکيه اثر گذاشت. دهه 1950 سال‌هاي درخشان مطبوعات ترکيه بود تا اينکه پيرو کودتاي 27ماه مه 1960 ارتش که مورد پشتيباني بخشي از روشنفکران بود، در سال 1961 آزادي مطبوعات در قانون اساسي‌اي که ليبرال‌ترين قانون تاريخ ترکيه بود تضمين شد. دهه 50 حالا نسبت به دهه 60، دهه محدوديت مطبوعات به چشم مي‌آمد. از اينجا بود که سياسي شدن روزنامه‌ها تشديد شد. در اين دهه خود فعالان مطبوعاتي دست به کار تعريف اخلاق حرفه‌اي شدند اما کودتايي تازه، دوره آزادي را خاتمه داد. کودتاي سال 1971 آزادي‌هاي رسانه‌اي را از بين برد و ژنرال‌ها اين بار قانون اساسي 1961 را لغو کردند. يکي از نخستين اقدام‌ها بستن تمام رسانه‌هاي سوسياليست و نشريات دوره‌اي ليبرال بود. همراه با روشنفکران و هنرمندان، نويسندگان و روزنامه‌نگاران بسياري بازداشت شدند. اين بار نوبت دخالت‌هاي دهه 80 بود که از کودتاي 12سپتامبر سرچشمه مي‌گرفتند و به لحاظ هدف، زمان و اثرات بلندمدت بسيار تأثيرگذارتر از دو کودتاي پيشين بودند.
 
دگرگوني دهه 80 ميلادي
در دهه هشتاد ميلادي دو موضوع عمده الگوي‌هاي مديريتي رسانه‌ها را تغيير مي‌دهد. يکي اصلاحات اقتصادي که حرکت از اقتصاد حمايتي به اقتصاد آزاد را هدف گرفته بود و اقدامات اصلي‌اش از 24ژانويه 1980 اجرايي شدند و بعد کودتاي نظامي 12سپتامبر که رسانه‌ها را بيش از پيش درگير عوامل بروني کرد.
اين هر دو اما در جهت نئوليبراليزه کردن رسانه‌هاي ترکيه گام برداشتند. صنعتي شدن مطبوعات البته از دهه 50 آغاز شده بود، اما از دهه 80 به بعد روندي شکل گرفت که تغييرات عمده‌اي را در صاحبان و کنترل‌کنندگان رسانه‌ها باعث شد. بازيگران جديد برخلاف پيشينيان سنتي خود، نماينده بورژوازي تجاري و صنعتي بودند و همين‌ها بودند که در دهه 90 موجي را در رسانه‌هاي ترک ايجاد کردند. گولسرن آداکلي، استاد دپارتمان فيلم و راديو تلويزيون دانشگاه آنکارا، اين موضوع را «ساختار تازه رسانه‌اي» مي‌داند که نقش جديد رسانه‌ها را در فرآيند نئوليبراليزاسيون تعريف مي‌کند. اينجاست که به قول او ائتلافي ميان دولت و صاحبان سرمايه شکل مي‌گيرد. رسانه‌هاي غالب همه وابسته به گروه‌هاي بزرگ سرمايه هستند و به شکل هلدينگ سازمان مي‌يابند. آداکلي اثرات اين تجديد ساختار را اين‌گونه فهرست مي‌کند:
1-
رسانه‌ها ديگر عمدتاً دولتي نيستند بلکه بازيگران بازار آزادند.
2-
بازار ارتباطات براي تجارت‌هاي بزرگ بسيار مطلوب‌تر است و تشديد رقابت ميان آنها تجارت‌هاي خرد را حذف مي‌کند.
3-
نقض حقوق روزنامه‌نگاران تشديد مي‌شود و تشکيل اتحاديه‌ها دشوارتر.
4-
سوءاستفاده از خبر بيشتر و بيشتر مي‌شود.
5-
هژموني کودتاگران و صاحبان رسانه‌ها محيطي فراهم مي‌آورد که غيرسياسي کار کردن بسيار رشد مي‌کند.
6-
مديران ارشد که با صاحبان رسانه‌ها روابط خاص دارند، بازيگران اصلي ساختار تازه مي‌شوند.
7-
به نويسندگان نقش مهمي براي دگرگوني ايدئولوژيک جامعه در جهت نئوليبرابيسم داده مي‌شود.
به اين ترتيب پيوند پيچيده رسانه با سياست و اقتصاد و جامعه آشکار مي‌شود. مثلاً تظاهرات 2013 محصول خواسته‌هاي طبقه متوسطي است که رشد اقتصادي بازار آزاد، شکل داده؛ رشدي که هلدينگ‌هاي رسانه‌اي از نمادهاي آن است. اين رسانه‌ها بعدها با گرايش ليبرال، خواسته‌هايي را در مردم شکل مي‌دهند که دولت فعلي خواهانش نيست، حالا ائتلاف دولت و رسانه‌ها فرياد مردم را بلند مي‌کنند. روزنامه‌نگاران واقعي درواقع قرباني اصلي افول روزنامه‌نگاري بوده‌اند. صاحبان ثروت نوعي روزنامه‌نگاري را شکل دادند که مطيع باشد. در دهه 80 تمام روزنامه‌هاي پرتيراژ به تملک صاحبان سرمايه درآمد و در دهه 90 هم فعالان بخش بانکداري، مسکن، انرژي و... راديو تلويزيون‌هاي خود را روي آنتن بردند. آخرين دهه قرن بيستم شاهد شکل‌گيري گروه‌هاي رسانه‌اي بود که از مطبوعات تا آنتن را در اختيار داشتند و روابط آنها با دولت بيش از پيش نيرومند شد. حزب عدالت و توسعه اما برنامه ديگري داشت.
 
پوپوليسم عدالت و توسعه
بحران مالي اوايل هزاره سوم در ترکيه، بخت بازماندگان احزاب ممنوعه قبلي براي پيروزي در انتخابات بود. اردوغان، رهبر حزب عدالت و توسعه از همان ابتدا تلاش کرد رسانه‌هايي ويژه خود بنا کند تا در پوپوليسم خود موفق باشد. به اين ترتيب سرمايه‌داراني که در حلقه نزديکان او بودند، وارد حوزه رسانه شدند.
گروه‌هاي دوغان، چوکوروا، بيگلين و اوزان که در دهه‌هاي پيش قدرت گرفته بودند، رقبايي تازه را پيش چشم مي‌ديدند. مثلاً گروه توکوواز که سياست‌هاي تازه اردوغان شکل داده بود نه تنها قدرت گرفت که در سال 2008 گروه بيگلين را هم خريد که يکي از روزنامه‌هايش همان «صباح» است. به اين ترتيب شبکه ATV هم به آنها رسيد. توکوواز متعلق به هلدينگ چاليک است که مديرعامل آن داماد اردوغان است. وضع بقيه هم خوب نيست. گروه اوزان به اتهامات مالي به خريداران تازه‌اي فروخته شد و گروه دوغان هم با آنکه صاحب روزنامه‌هاي پرفروشي مانند «حريت» است ، حال و روز خوبي ندارد. دوغان که بزرگ‌ترين مجموعه رسانه‌اي ترکيه است در سال 2008 گزارشاتي را در زيرمجموعه‌هايش درباره فساد حزب حاکم دنبال کرد و در سال 2009 ناچار شد بر اساس اتهامات مالي که مالياتي بي‌سابقه را برايش در پي داشت، روزنامه «مليت» را بفروشد. اين گروه که چندين شبکه راديويي - تلويزيوني مانند شبکه معروف «کانالرا هم دارد، در سال  2009 ناچار به پرداخت جريمه و تجديدساختار شد. گروه چوکوروا حالا اوضاع بهتري دارد اما با روزهاي اوج فاصله گرفته است. داستان اين است که در همين سال جاري ميلادي، صندوق بيمه و سپرده دولت، دارايي‌ها اين گروه شامل روزنامه «اقسام» را به بهانه بدهي دولتي ضبط کرد. چندي بعد بود که مهمت اچاکتان، معاون حزب حاکم سردبير آن شد. اين روندي کلي است. مثلاً رئيس جديد حريت هم به همه هشدار داده که چيزي عليه نخست‌وزير ننويسند.
 
قرباني شدن فعالان رسانه
به اين ترتيب از اوايل دهه 1980 تا اوايل دهه 2010 ميلادي، روندي در ترکيه شکل گرفت که رسانه‌ها را رونق داد اما آن را از جايگاه اصلي دور و کار را هم براي علاقه‌مندان دشوار کرد. ساختار تملک رسانه‌هاي ترک از آن زمان تغيير يافته و در کنار آن الگوهاي مديريتي هم تغيير کرده‌اند. صاحبان ثروت و دولت، ارزش‌ها و اخلاق روزنامه‌نگاري را تنزل داده‌اند و چوب اين را صاحبان انديشه و قلم، با کاهش مزايا، اخراج يا حتي زنداني شدن مي‌خورند. رسانه‌ها در اين مدت هميشه با ارتش و دولت دست و پنجه نرم کرده‌اند و اينها همه به ضرر آگاهي‌بخشي بوده است. گرچه مطالبات مردم نشان مي‌دهد که آنها عقب نمانده‌اند، اما اين مطالبات وضعيت روزنامه‌نگاران را بهبود نبخشيده است، به ويژه در دولت اردوغان که از دموکراسي اکثريتي که تنها مبتني بر صندوق رأي است نوعي حکومت اتوريته ساخته است. مديران رسانه‌ها حالا ناچارند براي خودسانسوري به نويسندگان و برنامه‌سازان فشار بياورند. مقامات مدام در حال سرکوب يا تهديد منتقدان هستند. اتهامات بيشتر ايجاد تفرقه بين ملت ترک يا ايجاد خطر براي امنيت ملي است.
 
سانسور و خودسانسوري
با چنين وضعيتي است که تظاهراتي که همه دنيا را شگفت‌زده کرده، در رسانه‌ها بازتاب نمي‌يابد. به گفته سازمان گزارشگران بدون مرز، در سال 2013 حدود 150روزنامه‌نگار بازداشت شده يا تحت پيگرد قضايي قرار گرفته‌اند. هم اکنون بيش از 70روزنامه‌نگار در زندان هستند. سياست‌هاي اردوغان سال به سال فشار را بر رسانه‌ها بيشتر کرده اما موج تازه‌اي از سال 2011 شروع شده است. حدود 2سال گذشته، آزادي بيان، حق برگزاري تجمعات مسالمت‌آميز، استفاده از اينترنت و محتواي دلخواه رسانه‌ها بيش از پيش به چالش کشيده شده‌اند. حزب عدالت و توسعه با روش‌هايي که پيشتر اشاره شد، همين داشته‌هاي محدود را هم محدودتر کرده است: با ايجاد رسانه، با ارتباط برقرار کردن با گروه‌هاي رسانه‌اي و با استفاده از اقدامات قانوني؟! بي‌جهت نيست که همزمان با تظاهرات بي‌بي‌سي گزارش مي‌کند که برخي رسانه‌ها در صف هواداران حزب حاکمند، برخي ديگر دوستان نزديک، اما «بيشتري‌ها، مانند شبکه‌هاي خبري هابرترک و NTV و روزنامه ميانه‌رو مليت، دولت را آزار نمي‌دهند چراکه منافع تجاري آنها وابسته به حمايت دولت است. اينها همه از پوشش تظاهرات سر باز زده‌اند».
اين عدم پوشش چنان افتضاحي بود که بعداً برخي از رسانه‌ها درصدد جبران برآمدند. سانسورها البته به انتقاد مستقيم از دولت و حزب حاکم و شخص نخست‌وزير محدود نيستند. مثلاً در ماه مه 2013، وقتي 52نفر در بمب‌گذاري تروريستي در شهر ريحان‌لي در نزديکي مرز سوريه کشته شدند، رسانه‌هاي جمعي زير فشار دولت واقعه را به درستي پوشش ندادند يا مثلاً وقتي ارتش ترکيه، روستايياني را که در حال قاچاق کالا بودند با مبارزان PKK اشتباه گرفت و 34شهروند را با بمباراني در نزديک مرز عراق کشت، رسانه‌هاي ترک آن را گزارش نکردند تا هنگامي که خبر به رسانه‌هاي خارجي رسيده بود. آن جبران رسانه‌ها پس از تظاهرات هم البته اندک بود که خودسانسوري هنوز درد بزرگ است. آنها که خودسانسوري نکرده‌اند حذف شده‌اند. از تظاهرات چند ماه پيش تاکنون دست‌کم 85روزنامه‌نگار اخراج يا وادار به استعفا شده‌اند، زنداني‌ها هم که جاي خود را دارند.
 
اردوغان بدتر از ارتش
به قول جوئل سايمون، مدير مرکز محافظت از روزنامه‌نگاران، «خيلي از روزنامه‌نگاران نه از کتک خوردن و زنداني شدن، که از بيکار شدن مي‌ترسند». از اين رو تهديد شيوه‌اي معمول است. براي مثال، اسماعيل سايماز از روزنامه «راديکال» که خطي ليبرال دارد، گفته که از سوي فرمانداري تهديد شده تا کشته شدن جواني 19ساله را در جريان تظاهرات پيگيري نکند و تهديدها هم به اخراج پايان نمي‌گيرند. کان دوندار يکي از آن دست‌کم 85نفري که پس از تظاهرات از کار برکنار شده‌اند، مي‌گويد: «به عنوان روزنامه‌نگاري که دوره 12سپتامبر (کودتا) را شاهد بوده، مي‌توانم بگويم که دلم براي سانسور آن زمان تنگ شده است. آن موقع، وقتي موضوعي ممنوع مي‌شد، يک افسر ارتش صبح خبرش را به شما مي‌داد و آن داستان چاپ نمي‌شد. حالا اما همه چنان از عواقب در هراسند که خودسانسوري مي‌کنند. اين را مي‌دانم که حتي تصاوير نخست‌وزير که او در آنها خوب نيافتاده در روزنامه باعث زحمت شده‌اند». در سال‌ها و به ويژه ماه‌هاي گذشته، شمار قابل توجهي از کارمندان شبکه‌هاي راديو و تلويزيون هم به سرنوشتي مشابه دچار شده‌اند. باز به قول ازرا آرسان، استاد مطالعات رسانه و روزنامه‌نگاري دانشگاه بيلگي استانبول، «وقتي ژنرال‌ها سر کار بودند، موضوعات تابو، نسل‌کشي ارامنه در 1915، وضعيت کردها و خود ارتش بود، حالا اما گزارش فساد دولتي و سهل‌انگاري شرکت‌هاي دولتي منطقه ممنوعه است. انتقاد به اردوغان و سياست‌هاي دولت او هم مانند راه رفتن روي ميدان مين است. بعضي روزنامه‌نگاران عبور مي‌کنند، خيلي‌ها گرفتار مي‌شوند و بيشتري‌ها اصلاً جرأتش را ندارند».
چنان‌که شرحش رفت اما، دولت روايت متفاوتي از اين محدويت‌ها دارد. حزب حاکم اصرار مي‌کند که بخش اندکي از فعالان رسانه‌اي در بند به خاطر نوشته‌هايشان محکوم شده‌اند و بيشتر آنها جرايم امنيتي دارند. سازمان‌هاي حقوق بشري ولي داستان ديگري روايت مي‌کنند. گزارشگران بدون مرز مي‌گويد از 67روزنامه‌نگاري که هم اکنون در زندان هستند، حداقل 33روزنامه نگار و 2فعال تلويزيوني مستقيماً به خاطر گزارششان حبس شده‌اند.
 
نقش رسانه‌هاي اجتماعي
اما آيا سياست‌هاي محدودکننده، از دموکراسي‌خواهي مردم کاهيده‌اند؟ جدا از آنکه تاريخ نشان داده که آزادي‌خواهي مردم را نمي‌توان براي هميشه سرکوب کرد، اين سال‌ها ابزار تازه‌اي هم در اختيار مردم قرار گرفته و آن برخورداري از رسانه‌هاي اجتماعي است، همان چيزي که پيش از تظاهرات 2013 استانبول و ديگر شهرهاي ترکيه، در اعتراضات کشورهاي عربي و پيشتر در انقلاب‌هاي جمهوري‌هاي سابق شوروي نمايان بود.
بي‌جا نيست که اردوغان در عصبانيتي که از اوضاع داشت، گفت: «حالا تهديدي وجود دارد که اسمش توئيتر است. بزرگ‌ترين دروغ‌ها را مي‌توان آنجا يافت. به نظر من رسانه‌هاي اجتماعي بدترين تهديد براي جامعه هستند». ترک‌ها در جريان تظاهرات اخير از اين رسانه‌هاي اجتماعي سه استفاده عمده کردند. نخست آنکه سانسور وحشتناک در رسانه‌ها را با گزارش عکس، فيلم و داستان‌هاي خيابان‌ها به چالش مي‌کشيدند. اين سبب انتقاد بيش از پيش مقامات بين‌المللي به رهبران ترکيه شد و دولت را وادار به اجازه برگزاري گردهمايي بزرگ به مردم و مخالفان کرد. دوم آنکه مردم از رسانه‌هاي اجتماعي مانند توئيتر و فيسبوک براي قرار اعتراض استفاده مي‌کردند. متمدنانه‌ترين استفاده از فناوري عليه دولتي سرکوبگر و سوم آنکه محيط اين رسانه‌ها جايي بوده و هست براي فرياد خشم‌هاي فروخرده؛ خشمي که البته در تظاهرات اخير جزيي از آن به خيابان‌ها کشيده شد.
البته رسانه‌هاي اجتماعي محدود به تظاهرات اخير نبوده‌اند. اين سه وظيفه بسيار مورد استفاده مردم بوده است. مثلاً آن اتفاقي که براي کردها افتاده بود و رسانه‌هاي جمعي به زحمت آن را پوشش دادند، بارها و بارها در استاتوس‌ها و کامنت‌هاي رسانه‌هاي اجتماعي مورد بررسي مردم قرار گرفتند. رسانه‌هاي اجتماعي از آن دست ساخته‌هاي بشري است که اثرش وراي يک شهر و منطقه و کشور و فراتر از روابط خانوادگي و دوستانه و آکادميک است.
 
رونق تجاري و واقعيات تلخ
با همه اين محدوديت‌ها، رسانه‌ها در ترکيه به چند دليل رو به رشد مانده‌اند. نخست نزديک‌تر شدن سبک زندگي ترک‌ها به سبک زندگي غربي و سبک زندگي مصرف‌گرا. دوم اشتياق مردم هزاره سوم به اطلاعات. سوم الزامي بودن سرگرمي به عنوان بخشي از فعاليت‌هاي روزمره و دست آخر مقاومت فعالان دلسوز رسانه.
اينها همه صنعت رسانه را در ترکيه به جايي رسانده که نه تنها دربردارنده صدها کانال تلويزيوني، هزاران ايستگاه راديويي سراسري يا بومي و ده‌ها روزنامه است که حتي سريال‌هاي ترکي هم در خاورميانه جايي براي خود يافته‌اند. خدمات تلفن‌هاي ثابت و همراه را هم بايد در اين حوزه به شمار آورد و در اين حوزه هم ترکيه بازار بزرگي است. از اينها همه مهم‌تر اما رشد سريع استفاده از اينترنت پرسرعت است.
آمار گستردگي رسانه‌هاي ترک را اين‌چنين مي‌توان خلاصه کرد که البته در اين مرور بايد همه آنچه پيشتر گفته شد را در ذهن داشت: تلويزيون همچنان پرنفوذترين رسانه است با درگير کردن بيش از 18ميليون خانوار. سرمايه‌گذاري‌هاي بين‌المللي از سوي شرکت‌هاي جهاني انجام شده اما فعلاً رسانه‌هاي داخلي سهم بسيار بيشتري دارند. ترک‌ها حتي اپراتور ماهواره هم دارند. ترک‌ست ميزبان شبکه‌هاي ترکي است. همچنين دو پايگاه آبونماني ديجيتال وجود دارد، ديجي‌ترک و دي‌اسمارت که به ترتيب بيش از 2ميليون و يک ميليون خانوار را پوشش مي‌دهند. تقريباً نيمي از جمعيت کشور به اينترنت دسترسي دارد و تقريباً 9ميليون خانوار در خانه رايانه دارند. حدود 30ميليون ترک به فيسبوک پيوسته‌اند که يکي از فيسبوک‌بازترين کشورها را شکل داده است. سايت يوتيوب هم حدود 10درصد کل ترافيک اينترنت ترکيه را در اختيار دارد.
اين آمار اما يک روي سکه است. در اين داغي رسانه‌هاي تصويري تنها 43روزنامه سراسري وجود دارد که تيراژ آنها در کشوري با حدود 80ميليون جمعيت تنها 5/4ميليون نسخه است. بدتر آنکه بخش عمده اين تيراژ هم تنها مربوط به روزنامه‌هاي ورزشي و بيشتر فوتبال است. گرچه راديو تلويزيون ملي در کنار نزديک به هزار ايستگاه راديويي، 24رقيب سراسري، 16رقيب منطقه‌اي و 224رقيب بومي و 76رقيب کابلي دارد، تنها با فشار اتحاديه اروپا که ترکيه مايل به پيوستن به آن است، در سال 2009 شبکه‌اي دولتي به زبان کردي آغاز به کار کرده است و بزرگان اثرگذار همچنان محدود به غول‌هاي مالي‌اند: گروه رسانه‌اي دوغان، هلدينگ چاليک، هلدينگ چوکوروا، دوگوس گروبو، چينر گروبو و هلدينگ ايهلاس. اين گزارش را با بررسي داشته‌هاي اين غول‌ها به پايان مي‌بريم که آيينه کامل تمام آن نکاتي است که اشاره کرديم.
 
غول‌هاي رسانه‌اي
گروه دوغان 25شبکه تلويزيوني شامل کانال D، سي‌ان‌ان ترک و شبکه‌هاي کابلي، 4ايستگاه راديويي، 5روزنامه شامل حريت، راديکال، پوستا و فناتيک، 27مجله، يک پايگاه ديجيتال، يک شرکت پخش، خانه نشر، آژانس خبري DHA و  25پرتال خبري دارد. 30درصد گردش روزنامه‌ها متعلق به اين گروه است. ديگر بخش‌هاي گروه دوغان در صنايع انرژي، گردشگري و تجارت فعالند.
چنان‌که گفته شد دوغان در سال‌هاي گذشته تجديد ساختار کرده است. در آوريل 2011 دو روزنامه عمده گروه يعني مليت و وطن به مبالغ 74 و 47ميليون لير به گروه دميرورن-کاراچان فروخته شدند. مليت و وطن تيراژهاي 166هزاري و 110هزاري دارند و 6درصد گردش بازار روزنامه را در اختيار دارند. گروه دميرورن در توزيع و فروش سوخت، بخش مسکن، ساخت و ساز، معدن و فلزات فعال است. خانواده کاراچان هم مالک پيشين مليت در 1979 است. کانال 24 و روزنامه استار گروه دوغان در اکتبر 2010 به نماينده پيشين پارلمان که از اعضاي حزب عدالت و توسعه است فروخته شده‌اند. هر دو از آن زمان به عنوان ابزار پروپاگانداي اردوغان عمل کرده‌اند. دوغان در اکتبر 2011 هم شبکه استار را در قراردادي به ارزش 327ميليون لير به هلدينگ دوگوس فروخت.
اما گروه چاليک تلويزيون ATV، ايستگاه راديو سيتي، 6روزنامه صباح، تقويم، گونايدين، يني‌اسير، پاس و فوتوماک، 12مجله، يک شرکت پخش، خانه چاپ و يک آژانس خبري دارد. چاليک 20درصد تبليغات مطبوعات و 23درصد تبليغات راديو تلويزيوني را جذب مي‌کند. چاليک همچنين در بخش انرژي، منسوجات و ساخت وساز فعال است. مديرعامل چاليک، برات آلبايراک، داماد رجب طيب اردوغان است.
گروه چوکوروا 23کانال تلويزيوني که بزرگترين آنها شو تي‌وي و اسکاي تي‌وي هستند، 2ايستگاه راديويي عالم اف‌ام و شو راديو، 3روزنامه اقسام، گونش و ترکمن، 8مجله و يک پايگاه ديجيتال دارد. اين گروه در بخش‌هاي ارتباطات مانند شرکت‌هاي ترک‌سل و سوپرآنلاين، گردشگري و هوانوردي فعال است.
گروه دوگوش 7شبکه تلويزيوني NTV، Star TV،NTV ورزشي، CNBC-e، e2، NBA TV و KRAL TV، 7ايستگاه راديويي NTV، اکسن، کپيتال،NTV ورزشي، وويج، ويرجين و کرال، 6مجله، 5وبسايت خريد اينترنتي و شرط‌بندي و خانه نشر NTV را دارد. دوگوش در بخش‌هاي بانکداري، مالي، خودرو، ساخت و ساز، گردشگري و انرژي فعاليت دارد.
گروه چينر 2شبکه تلويزيوني هابرتورک و بلومبرگ اچ‌تي، ايستگاه راديويي هابرتورک، مجله هابرتورک، پرتال اينترنتي هابرتورک، 11مجله و استوديوي توليد فيلم دارد. چينر هم به جز رسانه در بخش‌هاي انرژي، گردشگري، هوانوردي و خدمات 26زيرمجموعه دارد.
دست آخر گروه ايهلاس است کهTGRT  را به شرکت نيوز فروخته اما هنوز تملک TGRT News را دارد. ايهلاس همچنين ايستگاه راديويي TGRT، روزنامه ترکيه گازتسي، 16مجله و آژانس خبري ايهلاس هابر را دارد. اين گروه هم در بخش ساخت و ساز، بازاريابي، بهداشت، گردشگري، آموزش و مسکن فعال است.
 
سایر مطالب این پرونده عبارتند از:
·        
ارتباطات در تركيه؛ مطبوعات از گوشه‌نويسي تا فيكره‌نويسي؛ تأملي در ويژگي‌هاي شاخص روزنامه‌ها و نشريات تركيه امروز در گفت‌وگوی محمد دشتی با مرتضي مجدفر، مترجم
·        
ارتباطات در تركيه؛ سفرنامه- پرسه در استانبول؛ تأملي بر كاركرد ارتباطي تورهاي گردشگري ايراني در تركيه نوشته اميد خراساني
·        
ارتباطات در تركيه؛ ارتباطات گردشگري- شهر تك صدا؛ تناقض‌هاي ارتباطي در پايتخت اروپايي تركيه بيداد مي‌كند
·        
ارتباطات در تركيه؛ زيربناهاي گردشگري- ارتباطات بي رونق! نقش مغفول روابط‌عمومي و ارتباطات در بازنمايي تمدن و عظمت تركيه نوشته علي دشتي
·        
ارتباطات در تركيه؛ نگاهي تاريخي- استانبول؛ نقطه تلاقي فرهنگ‌ها؛ غفلت‌هاي روابط‌عمومي از ظرفيت‌هاي بومي شهر استانبول نوشته محمد دشتي
·        
ارتباطات در تركيه؛ نگاهي به آينده: روابط‌عمومي رسانه‌ها و آينده نوشته جك جاكوب، مترجم: حميدرضا آريان‌پور
·        
ارتباطات در تركيه؛ روابط عمومي: رسانه‌هاي اجتماعي اگر به درستي پذيرفته شوند، به توسعه روابط‌عمومي ياري خواهند رساند- گفت‌وگوي اختصاصي امیر لعلی با باريكا گونجو، نايب رئيس انجمن روابط عمومي تركيه
چهل و سومین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات در 84 صفحه رنگی و با قیمت 6 هزار تومان بر روی پیشخوان مطبوعات قرار گرفته است. گفتنی است علاقه‌مندان می‌توانند تمام شماره‌های ماهنامه را توسط نرم‌افزار «برگ» (کیوسک الکترونیکی مطبوعات) بر روی گوشی‌ها و تبلت‌های دارای سیستم عامل اندروید خریداری کرده و مطالعه کنند. نرم‌افزار اندرویدی «برگ» از نشانی 
http://barg.asr24.com یا cando.asr24.com  قابل دریافت است. همچنین نسخه الکترونیکی این شماره و آرشیو کامل ماهنامه مدیریت ارتباطات از نشانی    www.magiran.com/cmmagazine  قابل تهیه و مطالعه است.
این ماهنامه از طریق سایت 
www.prshop.ir  نیز برای درخواست‌کنندگان، ارسال می‌شود.

کد: 587
نویسنده خبر: ماهنامه مدیریت ارتباطات
 
تصاویر مرتبط
  • با رسانه، روابط‌عمومی و ارتباطات گردشگری در ترکیه آشنا شوید
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Enter the code shown above:


چاپ  

 

گفتگو های ویژه

گفتگو با حمید بقایی

 گفتگو با هاشمی رفسنجانی

‌گفتگو ‌با‌ سید محمد حسینی

 گفتگو با کمال خرازی

 گفتگو با محسن رضایی

 گفتگو با حسین توفیق

 گفتگو با مهدی کلهر

 گفتگو با فاطمه طباطبایی

 گفتگو با منوچهر متکی

گفتگو با حسن خجسته

گفتگو با محمد حسین صوفی

گفتگو با معصومه ابتکار

گفتگو با باقر لاريجاني 

گفتگو با کاظم معتمد نژاد

گفتگو با جواد شمقدری

گفتگو با محمد جعفر محمد زاده

گفتگو با مسعود جزایری

گفتگو با رامین مهمانپرست

گفتگو با محمد هاشمی

گفتگو با احمد مسجد جامعی

گفتگو با سعید رضا عاملی

گفتگو با رضا تقی پور

گفتگو با علیرضا کریمی

گفتگو با صابر فیضی

گفتگو با پدرام پاک آیین

گفتگو با یحیی کمالی‌پور

گفتگو با مهدی محسنیان‌راد

گفتگو با محمد جواد آقاجری

گفتگو با شهیندخت خوارزمی

گفتگو با‌علی‌اصغر‌شعردوست

گفتگو با باقر ساروخانی

گفتگو با علی اکبر جلالی

گفتگو با یونس شکر خواه

گفتگو با حسام الدین بیان

گفتگو با حسام الدین آشنا

 گفتگو با حسین انتظامی

 گفتگو با خلیف کدیه موسی

گفتگو با محمد سلطانی‌فر

گفتگو با پدرام پاک آیین

گفتگو با عفت مرعشی

گفتگو با امیر خوراکیان

گفتگو با علی معلم

گفتگو با رضا سجادی

گفتگو با محسن گودرزی

گفتگو با اسحاق صلاحی

گفتگو با محمدرضا عارف

گفتگو با سیداحمد معتمدی

گفتگو با  علی زارعی‌نجفدری

گفتگو با سید محمد غرضی

گفتگو با حسن نمکدوست

گفتگو با محمد‌رضا صادق

گفتگو با محمد سلیمانی

گفتگو با علی‌اکبر فرهنگی

گفتگو با مسعود کوثری

گفتگو با کامبیز نوروزی

گفتگو با بهمن نامور‌مطلق

گفتگو با سیدرضا صالحی امیری

گفتگو با مجید رضاییان



  Copyright 2009-2012 by cmmagazine Design & Support: 7TABLIGH