|  ورود به سايت  |  1397/10/27
                 
آرشیو شماره‌های گذشته
 چاپ   

آخرین اخبار
تاریخ: 1392/10/17 نظرات: 0 نظر نمایش: 1912 مرتبه تعداد امتیاز: 2   (Article Rating)
رسانه ها در خدمت مذاکرات ژنو یا مذاکرات در خدمت رسانه ها‎

رسانه ها در خدمت مذاکرات ژنو یا مذاکرات در خدمت رسانه ها‎

ماهنامه مدیریت ارتباطات در چهل‌وچهارمین شماره خود در پرونده‌ای مستقل به بررسی نحوه عملکرد رسانه‌ها در مذاکرات ژنو پرداخته است.

زمانی که مذاکرات هستهای بين ايران و كشورهاي 1+5 در جريان بود، اخبار آن در صدر گزارشها و تحليل رسانههاي بینالمللی قرار داشت. حتی خبرنگاران ایرانی که به ژنو اعزام شده بودند فعالتر از همیشه بودند تا جایی که در حکم رسانههای مرجع به اخبارشان استناد میشد. حالا که این مذاکرات روند مثبتی را طی کرده و به مراحل خوبی رسیده، باید پرسید توافق يا عدم توافق طرفین فقط در پشت درهاي بسته رقم خورد یا رویکرد رسانهها در ذهن مخاطبان و افكار عمومي تأثیر خود را گذاشت. علاوه بر آن، در این نوشته به دنبال پاسخگویی به این سؤال هستیم که رسانهها بیشتر بر سیاست اثر میگذارند یا از آن اثر میپذیرند؟ پاسخ این سؤال را از دبیر سرویس چند روزنامه و خبرگزاری سراسری جویا میشویم، البته بسیاری از این پرسوجوها با سکوت پاسخ داده میشود و جای تعدادی از تأثیرگذارترین روزنامهها و خبرگزاریها در این گزارش خالی میماند.

  خبرنگاران دوست داشتند مذاكرات به نتيجه برسد

نیلوفر منصوریان، دبیر سرویس سياسي «روزنامه اعتماد» که به همراه تیم مذاکرهکننده در ژنو حضور داشت درباره تأثیر رسانهها بر مذاکرات میگوید: به هر حال یک نوع فشار رسانهای روی1+5 و تیم مذاکرهکننده ایرانی وجود داشت اما نمیتوان گفت به خاطر فشار رسانهای تفاهم حاصل شد، چرا که حتی در آخرین ساعات نیز نزدیک بود مذاکرات به هم بخورد. البته خبرنگاران داخلی و حتی خارجی دوست داشتند مذاکرات به نتیجه برسد و فقط خبرنگاران اسرائیلی در اینباره
تفاوت داشتند.

او با بیان اینکه طی برخوردهایی که با خبرنگاران خارجی داشت متوجه تغییر دیدگاه آنها درباره ایران شده، این تأثیر را ناشی از انتخابات اخیر در ایران و فضای جدید ایجاد شده دانست و گفت: انتخابات کمک کرد تا مذاکرات به نتیجه مطلوب برسد چرا که دو طرف را برای رسیدن به تفاهم سازنده مشتاق و امیدوار کرده بود.

 تأثير متقابل رسانهها بر مذاكرات

منصور کاظمی، دبیر سرویس سیاسی «روزنامه اطلاعات» درباره تأثیر رسانهها بر مذاکرات هستهای عنوان کرد: مسلماً تیم مذاکرهکننده از رسانهها نظرخواهی نمیکند، اما افکار عمومی داخل کشور توسط رسانهها ساخته میشود و مذاکرهکنندگان میتوانند از این افکار عمومی به عنوان پشتوانهای قوی در برابر طرف مقابل استفاده کنند. خوشبختانه در مذاکرات اخیر، همه رسانههای داخلی ولو اینکه مخالف بودند، درباره لزوم مذاکرات توافق داشتند و اختلافات موجود فقط بر سر برخی روشها و تاکتیکها بود، چرا که حتی درباره منافع ملی هم ممکن است تعاریف متفاوت و رویکردهای متفاوتی وجود داشته باشد اما در هر حال اجماع بر حمایت از تیم مذاکرهکننده و همسویی این تیم و خبرنگاران نتایج خوبی داشت.

دبیر سرویس سیاسی روزنامه اطلاعات در پاسخ به این سؤال که رسانهها بر سیاست تأثیر میگذارند یا سیاستمردان بر رسانهها، پاسخ داد: این تأثیر تا حدودی متقابل است اما نمیتوان گفت سیاستمداران تحت تأثیر فضاسازی رسانهای تصمیم میگیرند. به هر حال، آنها در ابتدای ورود به کار سیاسی برنامهها و خطمشیهای خود را مشخص کردهاند. در عین حال رسانهها همانگونه که در راستای منافع ملی همپای سیاستمداران هستند در جاهایی که خطر عبور از منافع ملی وجود دارد میتوانند به اطلاعرسانی کافی بپردازند و جامعه را نسبت به مسائل حساس کنند.

 همه خبرنگاران ايراني دلسوز كشورند

علیرضا کریمی، دبیر سرویس سیاسی «روزنامه آفتاب یزد» درباره تأثیرگذاری رسانهها بر مذاکرات گفت: تأثیرگذاری رسانهها با توجه به نفوذی که دارند متفاوت  است. مسلماً در مذاکرات اخیر رسانههای غربی به خاطر همصدایی و حوزه نفوذ وسیعتر، تأثیرگذاری بیشتری داشتند. اما در مورد رسانههای داخلی، خوشبختانه در مذاکرات اخیر یکسری از خبرنگاران مستقل هم دعوت شده بودند که همین امر به تأثیرگذاری رسانههای داخلی میافزود و این خبرنگاران میتوانستند واقعیتهایی که شاهد آن بودند را روی خروجی رسانه خود قرار دهند.

کریمی با اشاره به توانمندی رسانههای داخلی در پوشش این اخبار گفت: یکی از نکات جالب توجه در مذاکرات ژنو3 این بود که اولین خبرگزاری که از به نتیجه رسیدن مذاکرات خبر داد، یک خبرگزاری داخلی بود. وی افزود: بیشک همه خبرنگاران ایرانی دلسوز کشورند، البته معدود خبرنگارانی هم بودند که با توجه به رویکرد رسانه خود نگاهی جناحی به مسائل داشتند و اظهارنظرهای ضد و نقیض رسانههای خارجی و برخی افراد را که ربطی به مذاکرات نداشت برجسته میکردند. در این مورد نیز بیشتر مسأله به مدیران آنها برمیگشت که منافع یا خط فکری خود را در اولویت قرار میدادند.

دبیر سرویس سیاسی روزنامه آفتاب یزد درباره این سؤال که آیا رسانهها میتوانند بر تصمیمات سیاسی تأثیر بگذارند، اظهار داشت: رسانه میتواند با نوع خبررسانی خود بر تصمیمات سیاسی تأثیر بگذارد. مطمئناً اگر مدیران و سیاستمداران کشور نقش نظارتی رسانهها را بپذیرند و با رسانههایی مسؤول و ناظر طرف باشند در تصمیمگیریها و اقدامات خود نهایت دقت را به کار خواهند برد. در واقع نظارت و کنترل رسانههاست که میتواند از بسیاری مسائل آسیبزا پیشگیری کند.

 همه رسانههای خارجی را نمیتوان در یک سبد گذاشت

عباس اصلانی، مدیرکل بینالملل و سیاست خارجی «خبرگزاری فارس» نیز درباره تأثیر رسانهها بر مذاکرات میگوید: رسانهها و سیاست دست در دست هم دارند و سیاستمداران برای پیش بردن سیاست خارجی ناچارند رسانهها را به همراه داشته باشند. در واقع سیاستمداران برای برقراری ارتباط به رسانهها نیازمندند اما در مورد مذاکرات، نباید رویکرد رسانهها را فقط در ارتباط با ایام مذاکرات بررسی کرد. رسانهها بیانکننده مطالبات مردم هستند و قبل از مذاکرات هم به نحوی صدای مردم را که خواستار حل شدن مشکل هستهای و تحریمها بودند، منعکس میکردند. اصلانی درباره همصدایی رسانههای داخلی در مسأله هستهای گفت: چون بحث هستهای و مذاکرات سیاست خارجی مسأله منافع ملی را در خود دارد، سود یا ضرر یک جناح خاص مطرح نیست و این باعث میشود افرادی که از جناحهای مختلف یا طیف منتقدان هستند حول محور منافع ملی نگاهی نزدیک به هم داشته باشند و از تیم مذاکرهکننده حمایت کنند. اما آنچه که باعث شنیده شدن صداهای متفاوتی از طرف این گروهها میشد، بحث دستاوردها بود. برخیها معتقد بودند بین آنچه به دست آوردیم در برابر آنچه دادیم، توازن وجود نداشت.

وی درباره فضای رسانهای موجود در مذاکرات گفت: تعداد خبرنگاران ایرانی بیشتر از مذاکرات قبلی بود. خبرنگاران اسرائیلی هم فعال بودند و مواضعی متفاوت از عموم خبرنگاران داشتند. البته همه رسانههای خارجی را نمیتوان در یک سبد گذاشت. آنها نیز مانند رسانههای ایرانی جناحبندیهای مخصوص به خود را دارند. رسانههای جریان اصلی یا رسانههای منتقد نیز مواضع متفاوتی دارند. در مجموع، خبرنگاران حاضر در مذاکرات بسیار کنجکاو بودند که بدانند مذاکرات به چه نتیجهای میرسد و توافق برای آنها اهمیت داشت. مذاکرات فشرده بود و فشار زیادی روی خبرنگاران حاضر در ژنو، به خصوص خبرنگاران خبرگزاریها وجود داشت. حضور قابل توجه خبرنگاران زن ایرانی نیز برای بسیاری از همتایان خارجی قابل توجه بود.

 رسانههای تندرو ناشادی خود را از به نتیجه رسیدن مذاکرات نشان دادند

مطهره شفیعی، دبیر سرویس سیاسی روزنامه آرمان امروز نیز با تقسیمبندی رسانهها به دو طیف رسانههای مستقل و رسانههای تندرو در روند مذاکرات گفت: متأسفانه رسانههای تندرو ناشادی خود را از به نتیجه رسیدن مذاکرات نشان دادند و گویاترین مطلب در این باره تیترهای آنها بعد از توافق ژنو بود. اما رسانههای مستقل طیف راست یا چپ، عملکرد خوبی داشتند و به خاطر منافع ملی در کنار هم ایستادند. البته افکار عمومی که به نتیجه رسیدن مذاکرات را گامی برای کم کردن مشکلات اقتصادی میدانست در این باره بیتأثیر نبود و رسانهها به درستی تریبون این خواستهها شدند.

سروش صاحب فصول، جانشین سردبیر «روزنامه جمهوری اسلامی» در پاسخ به این پرسش که رسانهها چه تأثیری در به نتیجه رسیدن مذاکرات هستهای داشتند، عنوان کرد: متأسفانه کشور ما با وجود ظرفیتهای بالا و افراد باسوادی که دارد، از رسانه تأثیرگذاری در سطح منطقه برخوردار نیست و نمیتوان روی رسانهای داخلی دست گذاشت و گفت تأثیری محسوس در افکار عمومی دنیا داشته یا توانسته پیام دیپلماتهای ما را به گوش دنیا برساند. با وجود اینکه دیپلماسی عمومی و دیپلماسی رسانهای از اجزای غیرقابل تفکیک سیاست خارجی هستند، رسانههای ما در این مورد ضعیف ظاهر شدند. البته در مذاکرات هستهای اخیر بهرغم رویکرد خاص رسانه ملی، رسانههای مکتوب و الکترونیکی تأثیر زیادی در افکار عمومی داخل کشور داشتند و توانستند پاسخگوی نیاز مطبوعاتی و رسانهای مخاطبان خود باشند.

صاحب فصول با اشاره به همصدایی رسانهها حول محور منافع ملی عنوان کرد: منافع ملی بیش از آنکه بخشنامهای باشد حس مشترکی است که میتواند بین افکار عمومی و رسانهها همگرایی ایجاد کند. متأسفانه مفهوم «منافع ملی» در کشور ما از وضوح کافی برخوردار نیست و به دلیل فقدان زیرساختهای سیاسی و اجتماعی قدرتمندی چون احزاب کارآمد یا رسانههای مستقل، تعریف روشنی از آن ارائه نشده است. با این همه، امتداد خواست مردم در انتخابات 24 خرداد باعث این همگرایی شد و افکار عمومی نشان داد ضمن اینکه از حقوق خود کوتاه نمیآید در عین حال در نظر ندارد هزینه بیموردی در این زمینه پرداخت کند.

وی درباره رسانههایی که به هر دلیل این اجماع ملی را نمیپسندیدند نیز اظهار داشت: ذات یک نظام رسانهای آزاد و جامعه آزادی مثل جامعه ما این است که هر کسی حرفی متفاوت با حرف دیگران دارد و البته در حدود و ثغور قانونی و شرعی موجود از بیان آن منع نشود.

در این پرونده مطالب زیر را هم می‌توانید بخوانید:

 

- گفت‌وگو با محمدعلی الستی، استاد ارتباطات: نباید به بهانه جلوگیری از تخریب فضای سیاست، آزادی رسانه‌ها را نقض کنیم

- ژنو 3 و فراموشی رسانه ملی

- یک خبرنگار و 3 كارشناس درباره رسانه‌ها و مذاكرت ژنو مي‌گويند: كارناوال رسانه‌اي يا گزارش‌هاي حرفه‌اي

- گفت‌وگو با محمود دهقان، استاد ارتباطات: درهاي بسته، اتاق‌هاي شيشه‌اي: وقتي رسانه‌ها جلوتر از ديپلمات‌ها حركت مي‌كنند

- «دیپلماسی » پیروز واقعی این توافقنامه است

آرشیو کامل ماهنامه مدیریت ارتباطات و همچنین مطالب این پرونده، از طریق آدرس www.magiran.com/cmmagazine  قابل تهیه و مطالعه است.

 

 

کد: 594
نویسنده خبر: ماهنامه مدیریت ارتباطات
 
تصاویر مرتبط
  • رسانه ها در خدمت مذاکرات ژنو یا مذاکرات در خدمت رسانه ها‎
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Enter the code shown above:


چاپ  

گفتگو های ویژه


  Copyright 2009-2012 by cmmagazine Design & Support: 7TABLIGH